Bài viết này để tưởng nhớ LongDD, một đứa em dễ mến, một đồng nghiệp đáng quý tại công ty NUS. Em đã ra đi mãi mãi nhưng anh sẽ nhớ về những kỷ niệm đẹp mà chúng ta đã có cùng nhau. Anh mong em ở thế giới khác sẽ được bình yên.
Chẳng thể ngờ mình lại phải nghe tin một người đồng nghiệp, một đứa em cũng chơi nhau khá lâu trong công ty đột ngột qua đời vì tai nạn. Dẫu biết rằng nó đã thực sự xảy ra và mình chẳng thể làm gì để thay đổi việc đó, nhưng nó cứ mãi làm mình thấy bùi ngùi, đau xót mấy ngày qua. Mới hôm trước còn nói chuyện, đá bóng và chọc ghẹo nhau, ấy vậy mà giờ đây đã âm dương cách biệt. Bài post này mình đã từng viết nháp trong một dịp khác rồi để đó chưa đăng lên, nhưng sự việc đau lòng này đã làm mình muốn hoàn thành nó, cũng là một cách để sẻ chia và giúp tâm trạng mình tốt hơn.
Bạn sẽ cảm thấy thế nào nếu như thằng bạn thân chơi từ nhỏ đến lớn bỗng một ngày nó quyết định đi ra nước ngoài định cư? Sẽ ra sao nếu người cùng làm việc với ta từ những ngày đầu quyết định nghỉ việc? Hay người thân thuộc nhất trong gia đình nhắm mắt xuôi tay? Tất nhiên dễ hiểu đó là cảm giác luyến tiếc, bùi ngùi và chỉ mong mọi việc nó đừng xảy ra như vậy. Tuy nhiên, đây là một quy luật tất yếu của cuộc sống mà có lẽ chúng ta phải học cách chấp nhận để có thể tiếp tục sống. Đây cũng là một trong những nguyên lý căn bản mà Đức Phật đã nói: Vô Thường. Và một trong những thể hiện rõ ràng nhất của Vô Thường là “Biệt Ly”
Hiểu đơn giản, mọi vật đều sẽ biến đổi dù muốn hay không, và sự chia ly là điều sớm hay muộn trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Ta yêu ai đó, rồi cũng đến lúc sẽ phải chia ly (ít nhất là khi họ lìa xa cuộc sống). Ta quen ai đó, rồi họ cũng không thể nào ở mãi bên ta, đến lúc nào đó họ cũng sẽ phải đi xa. Ta ở một môi trường nào đó, rồi cũng sẽ đến lúc ta phải chia tay nơi đó để sang môi trường khác. Tất cả đều biến đổi.
Khi sự ly biệt xảy ra, chúng ta thường ít khi chịu chấp nhận thực tế đau buồn. Cảm giác chung của con người chúng ta là níu kéo hoặc cầu mong một cách nào đó có thể thay đổi được sự việc đó. Tất nhiên, tất cả chỉ là vô ích. Việc gì đã xảy ra thì nó đã xảy ra. Chúng ta không có cỗ máy thần kỳ như Doraemon để mà quay về quá khứ sửa chửa sai lầm hay biến đổi hiện tại. Đây cũng là cảm giác bình thường, nó cho thấy chúng ta là con người, chúng ta có cảm xúc. Khó khăn nhất là khi nghe tin một ai đó thân quen vừa qua đời, chúng ta đều đau khổ và bàng hoàng. Đa số chúng ta hàng ngày đọc tin tức trên web với biết bao nhiêu vụ án hay chiến tranh với nhiều người chết, nhưng cảm giác hoàn toàn khác với việc một người duy nhất ta quen biết đã ra đi.
Cái đau xót bùi ngùi của sự “chia ly” vĩnh viễn thế này nó có thể thay đổi số phận của mỗi người theo những hướng khác nhau. Liệu bạn có bao giờ rơi vào trạng thái làm việc không còn hiệu quả vì thiếu một ai đó xung quanh đã từng vào sinh ra tử với ta? Hay ngày qua ngày bất thần chỉ vì một ai đó không còn để ý đến ta? Hay cảm giác cuộc sống này chẳng còn ý nghĩa vì thiếu một ai đó? Chúng ta so sánh tình trạng hiện tại với một tình trạng trong quá khứ trước khi sự chia ly xảy ra, để rồi bám víu vào đó. Việc này càng kéo dài bao nhiêu thì nó càng đau khổ bấy nhiêu vì quá khứ giờ đây cũng không gì hơn ngoài là một hình ảnh còn lại trong tâm trí chúng ta. Chắc chắn nó không còn nữa và nó cũng không thể xảy ra một lần nữa theo cách mà chúng ta mong muốn. Như một câu trong tiếng Nhật Ichogo Ichie (一期一会) hoặc như câu “Không ai tắm hai lần trên một dòng sông”, những gì đã và đang xảy ra sẽ là duy nhất, không bao giờ có thể lặp lại.
Để vượt qua nỗi buồn thì chúng ta phải chấp nhận quá khứ, gác lại chuyện đã xảy ra và trở lại sống với hiện tại. Chúng ta nên hiểu rõ về sự vô thường và biệt ly, hiểu rằng nó xảy ra với tất cả chúng ta, tất cả sự vật và hiện tượng. Chắc chắn đến một ngày chúng ta sẽ phải chia tay bạn bè, chắc chắn đến một ngày chúng ta sẽ phải chia tay người thân yêu. Khi đã hiểu được điều này thì mọi chuyện sẽ dễ dàng được chấp nhận hơn, chúng ta sẽ nhanh chóng vượt qua chuyện buồn để tiếp tục sống. Chúng ta hiểu rằng: người ra đi thì cũng đã đi, những chúng ta vẫn còn trách nhiệm với hiện tại, với những người khác bên cạnh ta. Đừng hoàn toàn chối bỏ quá khứ mà hãy đưa nó vào một nơi trong tiềm thức để ta có thể nhớ lại xem như là một trải nghiệm ta đã có trong đời. Hãy trân trọng tất cả những kỷ niệm ta đã có cùng họ và tiếp tục sống có ý nghĩa những ngày còn lại trong cuộc sống này.
Mình xin chia sẻ hai câu chuyện dưới đây để chúng ta cùng suy ngẫm và cũng để kết thúc bài viết này:
Câu chuyện 1
Thưở Đức Phật còn tại thế, có một người đàn bà sinh được một đứa con. Bà mẹ rất mực yêu thương đứa con và cảm thấy vô cùng hạnh phúc vì được sống cùng đứa con đáng yêu. Nhưng thật không may đứa bé ấy một ngày nọ mắc bạo bệnh và qua đời. Người mẹ ấy đau đớn đến điên loạn, chạy đi khắp nơi cầu xin mọi người cứu chữa nhằm giúp đứa bé đó sống dậy. Được người khác hướng dẫn, người mẹ ấy ôm đứa con đến gặp Đức Phật để mong người sẽ có lòng từ bi và cứu sống đứa con của mình.
Khi gặp người mẹ, Đức Phật liền hứa sẽ giúp đứa bé sống dậy, nhưng với điều kiện: “hãy đến nhà nào chưa từng có người chết xin cho ta vài hạt cải, ta sẽ giúp đứa bé sống dậy”.
Người mẹ nghe xong thì lòng vui mừng khôn xiết, bèn cảm tạ rồi ôm con chạy đi khắp tất cả nhà của cư dân. Tuy nhiên, đáp lại lời xin của người mẹ chỉ là những cái lắc đầu vì tuy có hạt cải nhưng nhà nào cũng đã từng có người chết. Người mẹ đi khắp hang cùng ngõ hẻm nhưng vẫn tuyệt nhiên không tìm ra một nhà nào như Đức Phật đã nói. Quá đau đớn và thất vọng, cô gục ngã. Nhưng chính thời khắc ấy, trong lòng cô ta bỗng ngộ ra một chân lý: đời này ai rồi cũng sẽ phải chết, chỉ là sớm hay muộn, đau thương mất mát là sự thật của đời người. Có sinh thì phải có tử, có hợp thì phải có tan. Đó đã là quy luật.
Người mẹ sau khi ngộ ra chân lý đã an táng con mình và đến gặp Đức Phật. Đức Phật khi thấy người mẹ đã ngộ ra chân lý mới giải thích thêm về quy luật Vô Thường của cuộc sống: “trên đời này, có sinh là có tử, yêu thương xa lìa khổ, không có cái gì là cố định cả, tuỳ theo nhân duyên, tuỳ theo điều kiện mà nó đổi thay sớm hay muộn mà thôi”.
Câu chuyện 2
Ngày xưa, có hai cha con nhà nọ sống với nhau. Cô con gái nhỏ xinh xắn, đáng yêu, là nguồn vui lớn nhất đối với ông bố không may có vợ qua đời sớm. Ngày này, 2 cha con nương tựa vào nhau, trải qua hết những vui buồn trắc trở của cuộc sống.
Bỗng đến một ngày, cô con gái nhỏ không may mắc bệnh hiểm nghèo. Người cha bán hết những của cải giá trị nhất của mình để chữa trị bệnh cho con. Thế nhưng, trời không chiều lòng người, cuối cùng cô bé vẫn qua đời, bỏ lại người cha giữa cuộc đời.
Vốn là người yêu thương con tha thiết, coi con gái là lẽ sống của mình, nên người đàn ông đã không thể vượt qua nổi cú sốc lớn lao này. Ông dần thu mình lại, không giao tiếp với ai, ngày ngày chìm đắm trong những ký ức tươi đẹp về cô con gái bé bỏng, đáng yêu ngày nào.
Ông còn không thiết tha làm lụng gì, cũng chẳng buồn chăm sóc cho bản thân. Là đàn ông, hiếm khi rơi lệ, thế nhưng, từ khi cô con bé từ giã cõi đời, ngày nào ông cũng khóc lặng lẽ vì thương nhớ con, ai khuyên can cũng không được.
Cuối cùng, những người thân cũng như hàng xóm đành lắc đầu, để ông tự làm theo ý mình.
Bỗng một hôm, người đàn ông có một giấc mơ kỳ lạ.
Trong giấc mơ ấy, cô con gái bé nhỏ của ông mặc váy thật đẹp, xung quanh là những cô bé khác, cũng ăn mặc lộng lẫy như vậy. Tất cả trông đều giống như những thiên thần xinh đẹp, đáng yêu, và vui vẻ, ngoại trừ con gái ông, cô bé trông rất buồn rầu.
Thấy lạ, người đàn ông tiến đến gần, định ôm con gái vào lòng, nhưng rồi không kìm được nên ông đã hỏi ngay: “Sao trông con lại buồn bã thế? Trong khi các bạn con đều rất vui?”
Cô bé lúc này mới ngẩng lên nhìn bố và trả lời: “Vì các bạn mỗi người đều có một cây nến sáng trưng, còn nến của con mỗi lần thắp lên là lại đều bị tắt. Các bạn nói vì bố khóc quá nhiều nên nến của con luôn bị tắt như vậy”.
Người đàn ông sững sờ rồi choàng tỉnh khỏi cơn mơ. Ông ngồi dậy, lặng lẽ đi ra cửa sổ và quyết tâm thay đổi. Kể từ hôm đó trở đi, những người hàng xóm thấy người đàn ông bắt đầu làm việc trở lại và gặp gỡ mọi người, không còn chìm đắm trong buồn đau nữa.
===
