Bạn có phải là một người đa nghĩ? Bạn có cảm thấy đôi lúc mình cứ “làm quá” (overthinking) mọi thứ trong đầu lên? Hay đôi lúc chuyện chỉ đơn thuần là 1, nhưng trong đầu, bạn đã nghĩ đến 10 thậm chí 100, 1 triệu (dù điều đó chỉ đơn thuần là 1).
Thói quen đa nghĩ (người ta hay gọi là “làm quá” lên ấy) sẽ vô cùng tuyệt vời nếu được áp dụng khi giải quyết vấn đề hay khi lên kế hoạch cho một thứ gì đó. Nhưng rõ ràng, nó đôi khi cũng sẽ ảnh hưởng ít nhiều đến đời sống cá nhân, nhất là về phương diện cảm xúc.
Tôi cũng là một trường hợp như vậy. Tôi cũng tự nhận mình là một kẻ đa nghĩ. Tôi thi thoảng luôn tự trách mình về cái “bản năng” này, nhất là đối với những chuyện lặt vặt trong cuộc sống hằng ngày. Rất nhiều thứ, rất nhiều cơ hội mà tôi đã bỏ qua hoặc có những khoảnh khắc mà tôi xứng đáng nhận được… rồi cũng theo cái “đa nghĩ” đó mà vụt mất tiêu.
Có lẽ điều tồi tệ nhất đối với một kẻ đa nghĩ, chắc là nó tự động đến, nó tự động nảy ra trong đầu khi mà bạn cũng chẳng biết mình đang đa nghĩ nữa! Kể cũng lạ thật nhỉ!
Vậy làm sao để biết mình có phải là một kẻ đa nghĩ hay không? Dễ thôi, với một kẻ kinh nghiệm “làm quá”, “làm lố” trong suy nghĩ như mình thì đây là những “triệu chứng” của “căn bệnh” quỷ quái này!
1. Luôn cố gắng tìm hiểu ý nghĩa của vạn vật
Bạn có bao giờ gặp tình cảnh thấy crush online, bạn lập nhắn tin cho người ta mà người ấy lại reply sau đó 30 phút hoặc đôi khi chỉ..1 phút. Rồi bạn lại dành 30 phút (hoặc 1 phút) đó suy nghĩ “Chắc người ta không thích mình?”, “Hình như mình vô duyên quá”, “Trời ơi! Mình làm cái gì vậy nè?”…hoặc thậm chí bạn vừa nhắn tin xong thấy mình chợt làm sai gì đó, vội tìm cách xóa hoặc offline.
Hoặc cũng có thể bạn đang đi ngoài đường, gặp một người xa lạ nào đó. Người ấy chợt mỉm cười với bạn. bạn ngay lập tức xao xuyến: “Người ta thích mình ư?”, “Mình hôm nay đẹp lắm à?”, “Có lẽ mình thật hấp dẫn!” hoặc cũng có thể là “Mặt mình dính cái gì hả?”, “Nụ cười đó có ẩn ý gì à?”…
Hoặc đôi khi một bài toán chỉ đơn thuần 1+1=2. Bạn dành cả hàng giờ để tìm cách chứng minh cho: dùng tích phân, phương trình, đồ thị… hoặc bất cứ cái quái gì để ra được đáp án mà chỉ cần 2 giây bạn đã xong rồi.
Đơn giản vậy thôi đó nhưng đối với những kẻ đa nghĩ như chúng mình, mọi thứ đều phải có ý nghĩa gì đó và nhất định phải tìm ra thì thôi. Có lẽ khó mà ngó lơ nhưng chắc chắn phải có lý do gì chứ nhỉ?
2. Nghĩ nhiều hơn là làm
Bạn chắc chắn từng rơi vào tình huống khó quyết định hoặc không biết lựa chọn nào tốt hơn hay nên phải làm gì là tốt nhất? Chúng ta luôn đối mặt với những tình huống này mọi lúc, mọi nơi. Nhưng đối với những kẻ đa nghĩ, mọi thứ không đơn giản như thế?
Theo tâm lý học tội phạm thì người ta gọi cái này là “Hội chứng Tê liệt phân tích””. Có nghĩa là đầu óc và tâm trí của bạn luôn bị chệch hướng khỏi vấn đề thay vì giúp vượt qua hay đạt được chúng, Kết quả là chúng ta luôn ngần ngại trước hành động bởi suy nghĩ quá nhiều. Nó như là rào cản cho mọi việc bạn định làm, những thứ bạn mong muốn hoặc mơ ước.
Đối với tôi chẳng hạn, nếu tôi được đưa một tình huống phải lựa chọn. Tôi vẫn suy nghĩ nhưng sẽ chọn ngay tức thời và chắc chắn ngay và luôn. Tôi phải thực hành dữ lắm mới có thể học được cách “một đi không trở lại này”. Phải quyết đoán liền, đừng nghĩ gì hết.
3. Bạn cảm thấy phấn chấn khi giải quyết xong rắc rối
Bạn đã từng crush một ai đó và nghĩ rằng người đó cũng thích mình chưa? Rồi sau đó, qua một vài người bạn, bạn chắc chắn rằng người đó thích mình. Bạn thấy vui, bạn mở cờ trong bụng, bạn nghĩ về đám cưới, ngôi nhà và những đứa trẻ.
Bạn được giải quyết một mớ rắc rối tại nơi làm việc. Nhưng bạn bất chợt nảy ra một giải pháp đơn giản cho những vấn đề đó. Bạn thấy rất vui, tâm trạng vô cùng sảng khoái.
Có lẽ với mọi người ai cũng thế. Tuy nhiên, đối với những kẻ đa nghĩ, đó như là “món quà của trời cao”, là “bàn tay cứu rỗi”, là “phép màu cổ tích”… Kể cả những chuyện nhỏ nhặt, niềm vui đó là cả một bầu trời hạnh phúc. Có lẽ đó cũng là lý do họ hay suy nghĩ quá đà.
4. Bạn không phải là kẻ dễ buông bỏ mọi thứ
Bạn hòan toàn không thể chấp nhận mọi thứ vốn dĩ như thế. Nó có vấn đề rồi? Không thể như thế được? Chó ơi, mày có phải là chó không? Ủa mình làm gì thế này?… Đại loại những câu ngớ ngẩn như thế rất thường gặp.
Chính vì thế, bạn luôn tự đặt mình vào những tình huống kiểu như phải tìm cho bằng được nguyên nhân, phải hiểu tại sao nó như thế, hoặc không thể nào kết quả như thế được, có gì đó không ổn ở đây… Và bạn không muốn thua cuộc chút nào.
Giống như chia tay người yêu vậy, bạn khó có thể nào quên hoàn toàn đi được. Bạn tự nhủ rằng mình đã quên người ấy rồi và sống vui vẻ đời độc thân. Thế mà nhìn chó ăn lại nhớ người yêu, nhìn mèo đi ị cũng nhớ người yêu… Bạn đang bị đa nghĩ rồi đấy. Cũng có thể nặng lắm rồi đó. Khi bạn nghĩ về một thứ gì đó, nó lại vô tình đặt nặng lên vai bạn, à không, lên tâm trí bạn.
5. Bạn luôn hào hứng tìm kiếm những thứ mới, thậm chí là phải nhiều chuyện
Khi bạn mới học được một điều gì đó hay phát hiện một thứ gì đó mới lạ, bạn ngay lập tức tò mò và tìm hiểu ngay về nó.
Giống như khi bạn vô tình đọc được một quyển sách hay của một tác giả nào đó, bạn quá ấn tượng đến nỗi phải ra nhà sách, mua cả một tuyển tập của người đó về ngấu nghiến cho đã thì thôi.
Hoặc khi một anh chàng đẹp trai nào đó cười với bạn trong quán cà phê, bạn trằn trọc cả đêm tìm kiếm cho được Facebook cá nhân bằng bất cứ giá nào rồi stalk mọi thông tin về anh chàng.
Có lẽ những thông tin mới luôn kích thích được cái đầu của những kẻ đa nghĩ này, vô tình khiến họ đôi khi trở nên điên khùng hơn bao giờ hết. Nhưng đôi khi, điều đó cũng tốt và cũng vui mà.
6. Bạn ngại/không thích nói chuyện tầm xàm
Bạn không thích nghe những người khác nói về những vấn đề hết sức tầm xàm kiểu như “Thời tiết thế nào rồi”, “Bạn có ăn cơm bao giờ chưa?”, “Mày có người yêu chưa? Tao có rồi nè”….
Cái gì thế? Thế kỷ thứ mấy rồi mà còn nói chuyện xàm xí như vậy. Chẳng lẽ không còn gì đáng phải lo hơn sao? Tương lai của thế giới, định hướng nghề nghiệp, giải cứu môi trường, khám phá vũ trụ… mấy thứ này không đáng phải lo hơn sao.
Những kẻ đa nghĩ là vậy, họ thường thích những cuộc nói chuyện tâm tình, những ý tưởng mới lạ hay có thể khiến họ cảm thấy hứng thú và có ích hơn.
7. Bạn liên tục “phân tích” con người
Con người là một thực thể sống thú vị, nhất là đối với những kẻ đa nghĩ. Bạn luôn tự hỏi rằng cuộc sống của người khác sẽ như thế nào? Họ hay làm gì? Họ thích gì? Họ sẽ cư xử ra sao? Nếu mình là họ, mình sẽ làm gì?… Thiếu điều bạn còn muốn có phép nhập thể hay đọc tâm để thỏa mãn cái sự hiếu kỳ của mình.
Nếu bạn thấy những gương mặt hay tủm tỉm cười giữa phố đông, thì có thể họ bị tâm thần hoặc cũng có thể là những kẻ đa nghĩ đấy. Vì nơi công cộng như là thiên đường cho trí tưởng tượng phong phú và không kém phần… biến thái như thế. Chỉ cần nhìn ai bước qua thôi là đủ thứ trên đời, cái quái gì cũng có thể xảy ra được.
8. Bạn chỉ thích những hoạt động thư giãn tinh thần
Thực tế, làm người đa nghĩ cũng mệt lắm chứ. Dùng sức mệt một thì dùng não mệt mười. Mà 9 phần chênh lệch đó đôi khi cũng là những suy nghĩ cực kỳ… vớ va vớ vẩn.
Chính vì vậy mà mấy kẻ đa nghĩ chúng tôi thường thích những hoạt động có thiên hướng tĩnh tâm, thư giãn nhiều hơn như đi bộ, tập yoga, thiền, đọc sách, nghe nhạc,… hoặc đi đến những nơi yên tĩnh để thư thái đầu óc. (Nhưng đôi khi cũng phản tác dụng)
Bạn có phải đa nghĩ như tôi không? Mệt lắm nhỉ? Cơ mà làm người đa nghĩ cũng thích lắm. Tôi hay có những ý nghĩ cực kỳ biến thái mà có lẽ nếu không mắc “bệnh” này, tôi chẳng bao giờ có cái cảm giác đó.
Đa nghĩ muôn năm! Đa nghĩ vạn tuế, vạn tuế, vạn vạn tuế!!!
At the hideaway of Qui Dinh
