Cánh phóng viên báo chí dầm dãi mưa nắng túc trực ở những “yếu địa”, cả trên nóc những nhà tầng, nhiều buổi quên ăn uống. Có nhóm phóng viên ở qua đêm luôn tại sân bay. Tin tức cập nhật trên báo giấy báo online cứ nóng dần. Các trang facebook cũng nóng không kém, liên tục cập nhật thông tin, hình ảnh. Nhưng rồi tất cả vẫn là phải chờ. Có khi hơn 8 giờ tối, tôi ngang qua nhà ông Thanh, thấy quán cà phê bên cạnh nhà nhiều phóng viên trẻ cùng nhiều người dân vẫn đang “bám trụ”.
Từ tuần trước, hay tin bệnh tình ông Thanh trở nặng, nhiều người dân Đà Nẵng tổ chức lễ cầu an cho ông tại các tịnh thất, chùa chiền. Lặng lặng, tự nguyện như cầu nguyện cho chính mình.
*
Ngẫm, cái sự xuất-xử, đi-về của ông Thanh kỳ lạ, như nhiều chuyện trong cuộc đời ông vậy. Đến bệnh tật, vốn dĩ bình thường ai cũng có thể bị, thế mà với ông cũng rộ lên các loại tin đồn. Để đến chiều hôm trước, tại Hà Nội, Ban bảo vệ chăm sóc sức khỏe Trung ương tổ chức họp báo, chính thức bác bỏ tin đồn thất thiệt trên mạng cho rằng ông Thanh…“bị đầu độc” !
Cái sự xuất-xử chốn quan trường mà ông từng ngâm nga đọc trước hơn 4.500 cán bộ lãnh đạo từ bé con con cấp phường xã trở lên. Rằng là “Sinh ra vốn dĩ là dân/Phấn đấu dần dần cũng được thành quan/Hết quan rồi lại hoàn dân/Hoàn dân rồi lại dần dần vào quan”. Một thứ dân gian hiện đại đầy thông minh dí dỏm, cũng không kém phần “ngang dọc” như khí chất của ông vậy.
Buổi nói chuyện bữa đó của ông Bí thư Đà thành diễn ra tại cung thể thao Tiên Sơn tầm ngày giờ này của 3 năm trước (2012), được truyền hình trực tiếp trên đài Phát thanh – Truyền hình thành phố. Cả Đà Nẵng bỏ việc ngồi trước ti vi suốt 3 tiếng rưỡi đồng hồ, quên cả ăn trưa. Một bất ngờ, đó là cuối buổi nói chuyện, ông Thanh kêu gọi tinh thần tương thân tương ái giúp đỡ một cán bộ Ban Tuyên giáo Thành ủy gặp hoàn cảnh ngặt nghèo, phải bán nhà chạy chữa bệnh cho con nhưng vẫn không đủ. Lập tức thùng phiếu được trưng dụng để nhận tiền quyên góp của từng người, được tổng cộng 256 triệu đồng. Dậy lên một không khí xúc động, bùi ngùi…
Những việc làm như vậy, nếu là cán bộ lãnh đạo nào khác, thì dễ bị đánh giá là nhằm “lấy lòng” để chuẩn bị cho công cuộc “hồi quan hoàn dân” của mình. Nhưng với ông Thanh hoàn toàn không.
Nhắc đến vũ phu, nhớ một chuyện từ hơn 20 năm trước khi ông Thanh còn là giám đốc Sở Nông nghiệp tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng (cũ). Lâu lâu thấy cô nhân viên văn phòng mặt mũi bầm tím, ông gặng hỏi thì chỉ nghe bảo bị té ngã. Ông cho điều tra thì biết cô này bị chồng đánh, mà anh chồng cũng là lái xe tại cơ quan.
Sau vài lần gặp nhắc nhở vẫn chứng nào tật ấy, một bữa ông kêu tay lái xe vào phòng mình, khóa trái cửa lại… Kết quả tay lái xe thấm thía thế nào là đòn đau, từ đó không dám thượng chân hạ tay với vợ. Gặp ông, tôi hỏi ông không sợ bị kiện, bị kỷ luật à. Ông tỉnh bơ: “Trước khi làm, tôi đã báo Đảng ủy trước rồi”.
Lại nhớ chuyện nữa, với Sở Nông nghiệp dưới thời của ông. Số là hồi những năm 1992-1993, vùng Gò Nổi (xã Điện Quang, Điện Bàn) có một Nhà máy ươm tơ liên doanh với Công ty dâu tằm của tỉnh. Bà con xã viên góp vốn mỗi người mấy chỉ vàng. Sau đó thất bát do không có đầu ra, bà con đòi lại tiền năm này qua năm khác không được. Tiền nhà nước lắm thủ tục giấy tờ, muốn “nhả ra” đâu có dễ.
Tôi (khi đó còn làm ở báo C.A QN-ĐN) được giao xử lý đơn của dân. Gọi hỏi ông Thanh, ông bảo cho phóng viên theo ông vào Điện Quang giải quyết. Anh chàng phóng viên hôm sau về kể, ngang đường ổng biểu lái xe ghé về nhà. Rồi thấy ổng mở tủ lấy ra một đùm nilon đựng… vàng, ngó chừng cứ 10 chỉ (dạng nhẫn đeo tay) lại cột một sợi dây cao su.
Vào Điện Quang, ổng kê bàn ngồi, kêu bà con xếp hàng mang giấy nợ lên, ổng trả vàng đến đâu, gạch sổ đến đấy. Sau tôi hỏi, ông Thanh bảo vàng “mượn của bà già, đem trả cho bà con để có vốn mà làm ăn tiếp chứ. Còn mình đi đòi sau cũng được”.
