Sắp lên đường, thầy ngắm mãi; đôi mắt Người đỏ lên, gật gật:
-Con ơi! Con đi đi!
Vượt khỏi cánh rừng, đến đồi thông Sơn Ca, tôi đứng lại nhìn. Tôi bất ngờ thấy bóng thầy ở cửa rừng, mờ trong mưa im như một pho tượng. Phía quê, khói ùn ùn. Đại bác nổ ập ình.
Tuổi thơ là gì?
Tuổi thơ trong tôi là những tháng ngày đẹp đẽ của cái thời trẻ con hồn nhiên, vô lo vô nghĩ, là khoảng trống để tôi thả hồn giữa cuộc sống bộn bề, là những kỉ niệm dù nhớ dù quên nhưng vẫn sẽ luôn đồng hành với tôi suốt những năm tháng cuộc đời còn lại.
Tuổi thơ của Duy Khán cũng vậy. Cũng vẫn là những kỉ niệm không thể nào quên ấy. Nhưng ông khác tôi. Tuổi thơ ông không phải là tuổi thơ của tâm hồn vô tư, của những tháng ngày rong ruổi cùng bạn cùng bè trên những nẻo đường quê yên bình. Tuổi thơ ông gắn liền với cái nghèo, cái đói, với chiến tranh khốc liệt của một làng quê miền Bắc trong những năm trước Cách Mạng. Tuổi thơ ấy đau thương và mất mát thật đấy nhưng đẹp đẽ vô cùng. Đẹp đẽ là bởi tuổi thơ ấy có người bà hiền hậu, có người mẹ tần tảo, gánh gạo mấy chục cây số đường bộ cho con ăn học, có người bố nghiêm khắc nhưng thương con hết lòng, có anh Thản, anh Thắng và cả những người hàng xóm thân thương…
Với lời văn nhẹ nhàng, phảng phất nỗi buồn, Duy Khán đã kể một cách chân thực nhất những đồ vật, những con người, những kỉ niệm đã gắn bó với ông suốt thời thơ ấu. “Tuổi thơ im lặng” không chỉ đơn thuần là cuốn hồi kí của tác giả mà còn là những câu chuyện dạy ta về tình cảm gia đình thiêng liêng, về tình nghĩa xóm làng “tối lửa tắt đèn có nhau”, về tình yêu nước của những con người đương thời…
