所見行
有婦攜三兒，相將坐道旁。小者在懷中，大者持竹筐。筐中何所盛，藜藿雜枇糠。日晏不得食，衣裙何框禳。見人不仰視，淚流襟浪浪。群兒且喜笑，不知母心傷。母心傷如何，歲饑流異鄉。異鄉稍豐熟，米價不甚昂。不惜棄鄉土，苟圖救生方。一人竭傭力，不充四口糧。沿街日乞食，此計安可長。眼下委溝壑，血肉飼豺狼。母死不足恤，撫兒增斷腸。奇痛在心頭，天日皆為黃。陰風飄然至，行人亦悽惶。昨宵西河驛，供具何張黃。鹿筋雜魚翅，滿棹陳豬羊。長官不下箸，小們只略嘗。撥棄無顧惜，鄰狗厭膏粱。不知官道上，有此窮兒娘。誰人寫此圖，持以奉君王。
Sở kiến hành
Hữu phụ huề tam nhi,Tương tương toạ đạo bàng.Tiểu giả tại hoài trung,Đại giả trì trúc khuông.Khuông trung hà sở thịnh,Lê hoắc tạp tì khang.Nhật án bất đắc thực,Y quần hà khuông nhương.Kiến nhân bất ngưỡng thị,Lệ lưu khâm lang lang.Quần nhi thả hỉ tiếu,Bất tri mẫu tâm thương.Mẫu tâm thương như hà,Tuế cơ lưu dị hương.Dị hương sảo phong thục,Mễ giá bất thậm ngang.Bất tích khí hương thổ,Cẩu đồ cứu sinh phương.Nhất nhân kiệt dung lực,Bất sung tứ khẩu lương.Duyên nhai nhật khất thực,Thử kế an khả trường.Nhãn hạ uỷ câu hác,Huyết nhục tự sài lang.Mẫu tử bất túc tuất,Phủ nhi tăng đoạn trường.Kỳ thống tại tâm đầu,Thiên nhật giai vị hoàng.Âm phong phiêu nhiên chí,Hành nhân diệc thê hoàng.Tạc tiêu Tây Hà dịch,Cung cụ hà trương hoàng.Lộc cân tạp ngư sí,Mãn trác trần trư dương.Trưởng quan bất hạ trợ,Tiểu môn chỉ lược thường.Bát khí vô cố tích,Lân cẩu yếm cao lương.Bất tri quan đạo thượng,Hữu thử cùng nhi nương.Thuỳ nhân tả thử đồ,Trì dĩ phụng quân vương.
Dịch nghĩa
Có người đàn bà dắt ba đứa conCùng nhau ngồi bên đườngĐứa nhỏ trong bụng mẹĐứa lớn cầm giỏ treTrong giỏ đựng gì lắm thế?Rau lê, hoắc lẫn cámQua trưa rồi chưa được ănÁo quần sao mà rách rưới quáThấy người không ngẩng nhìnNước mắt chảy ròng ròng trên áoLũ con vẫn vui cườiKhông biết lòng mẹ đauLòng mẹ đau ra sao?Năm đói lưu lạc đến làng khácLàng khác mùa màng tốt hơnGiá gạo không cao quáKhông hối tiếc đã bỏ làng điMiễn sao tìm được phương tiện sốngMột người làm hết sứcKhông đủ nuôi bốn miệng ănDọc đường mỗi ngày đi ăn màyCách ấy làm sao kéo dài mãi đượcThấy trước mắt cái lúc bỏ xác bên ngòi rãnhMáu thịt nuôi lang sóiMẹ chết không thương tiếcVỗ về con càng thêm đứt ruộtTrong lòng đau xót lạ thườngMặt trời vì thế phải vàng uáGió lạnh bỗng ào tớiNgười đi đường cũng đau đớn làm saoĐêm qua ở trạm Tây HàTiệc tùng cung phụng khoa trương quá mứcGân hươu cùng vây cáĐầy bàn thịt heo, thịt dêQuan lớn không thèm đụng đũaĐám theo hầu chỉ nếm quaVứt bỏ không luyến tiếcChó hàng xóm cũng ngán món ăn ngonKhông biết trên đường cáiCó mẹ con đói khổ nhà nàyAi người vẽ bức tranh đóĐem dâng lên nhà vua
