Hãy cho tôi một tinh cầu giá lạnh
Một vì sao trơ trọi cuối trời xa
Để nơi ấy tháng ngày tôi lẩn tránh
Những ưu phiền, sầu khổ với buồn lo!
(Chế Lan Viên)
Tôi nghĩ tất cả mọi người đều cần đến một, hay một vài chốn nương thân của riêng mình, một nơi để đào thoát và tạm quên đi những ưu phiền của đời sống. Hôm nay một ai đó đã nhắc đến điều ấy, khiến tôi bắt đầu nghĩ về chốn nương thân của tôi.
Sự thật là tôi yếu đuối. Nếu chia thế giới ra làm hai loại: người mạnh mẽ và người yếu đuối; thì thể nào tôi cũng bị xếp vào nhóm người yếu đuối. Tất nhiên, technically thì ai cũng yếu đuối cả, nhưng tôi nghĩ có những người thực sự mạnh mẽ hơn những người khác: họ biết kiềm chế những cảm xúc của bản thân, rất ít khi để lộ tâm tư của mình với người khác – dù đó là sự giận dữ hay phẫn nộ, buồn lòng hay thất vọng; họ biết gạt đi nỗi buồn riêng để toàn tâm lo chuyện gia đình, công việc; có những người còn “cao thủ” hơn thế: cười nhạo tất cả và biến mọi thứ thành trò đùa bằng óc khôi hài và trí thông minh của họ. Nếu may mắn, tôi hy vọng sau này mình sẽ cưới được một người như vậy.
Tôi thì chẳng mạnh mẽ chút nào. Tôi yếu đuối chết đi được. Ngày xưa mỗi khi gặp chuyện không như ý, tôi khóc như mưa. Giờ thì tôi không khóc nữa, nhưng tôi sẽ bị cuốn vào nỗi buồn trong một khoảng thời gian nhất định. Nhanh thì vài tiếng đồng hồ, dài hơn thì cả ngày, dài hơn nữa thì trầm cảm nhẹ trong vài tháng.
Cùng với kỹ năng mà người ta vẫn gọi là “anger management”, tôi nghĩ cũng có một kỹ năng khác đáng phải trau dồi gọi là “sadness management”. Tôi thì tôi yếu đuối lắm, nên cơ bản tôi không bao giờ tự vực mình dậy được. Tôi không thể tự nhủ: “thôi nào, hôm nay chỉ là một ngày tồi tệ, sáng mai tỉnh dậy mi sẽ thấy khá hơn”, mà vui lên được. Tôi phải tìm đến rất nhiều thứ để vực dậy chính mình: bạn bè, phim ảnh, sách báo, công việc. Và tôi biết ơn trời vì tôi có từng ấy thứ để vượt qua nỗi buồn.
Có người bảo họ rất khâm phục tôi vì đam mê đọc sách không ngừng. Tôi thì không bao giờ cảm thấy điều đó đáng khâm phục, bởi vì với tôi đó là nhu cầu tự nhiên, không phải là nghĩa vụ hay việc-cần-làm. Tôi chỉ thấy đáng khâm phục khi người ta nỗ lực làm gì đó mình không thích – ví dụ như một học trò dốt toán học hành chăm chỉ để tiến bộ và đạt điểm khá vậy.
Tôi không hề đọc sách vì cái ý thức rằng nó nuôi dưỡng tâm hồn tôi hay cho tôi kiến thức. Thực sự là tôi không thể sống thiếu sách được, bởi vì ngay từ những ngày thơ bé, sách đã trở thành điểm tựa tinh thần giúp tôi vượt qua mọi buồn đau. Tôi đã từng sống trong câm lặng: ngày ngày lặng lẽ đến lớp và lặng lẽ quay về, không nói chuyện với bạn bè xung quanh, và che giấu tuyệt đối nỗi buồn của mình với bố mẹ. Tôi biết thế này là cường điệu, nhưng tôi từng nghĩ mình là đứa trẻ cô độc nhất thế gian. Chính trong những ngày tháng ấy, tôi bỏ bê việc học hành và chúi mũi vào những cuốn sách. Tôi đã khóc cười cùng những nhân vật trong tiểu thuyết để quên đi sự cô độc của mình. Tôi tìm đến kiến thức trong sách vở để lấp đầy tâm hồn trống rỗng của chính tôi. Gần đây, khi tôi tìm đọc cuốn sách của một tác giả Scotland thời Victorian, tôi càng cảm thấy trân quý hơn vai trò của những cuốn sách trong việc gìn giữ văn minh nhân loại. Tác giả ấy không còn tồn tại trên cõi đời, nhưng tâm hồn của ông, trí khôn của ông, óc hài hước của ông vẫn còn được lưu giữ nơi đây, trong hình hài cuốn sách nhỏ xinh mà tôi đương nâng niu trong tay mình. Nghĩ đến đó, tôi không khỏi cảm thấy không đọc sách chẳng khác nào một tội lỗi. Bởi vì điều đó đồng nghĩa với việc ta khước từ sự hào phóng của quá khứ, chối từ cả một thế giới rộng lớn đầy những kho tàng bí mật đang chờ ta khám phá..
Tôi hiểu sâu sắc vì sao người ta nói sách là người bạn trung thành nhất, bởi vì nó đúng với tôi hơn bất kỳ ai. Tôi đã luôn giữ gìn những cuốn sách như thể chúng là những điều quý giá thiêng liêng. Đôi khi tôi điểm lại tủ sách của mình, nhận ra có rất nhiều cuốn sách mình đã bỏ qua, và tôi tự hỏi: liệu chúng có cảm thấy bị bỏ rơi hay không, những cuốn sách được cất sâu trong tủ và không được tôi chạm vào ấy? Giống như những món đồ chơi trong bộ phim Toy Story, có thể nào chúng cũng ưu phiền và đôi khi, than vãn về chuyện bị tôi đối xử không công bằng? Mỗi lần như vậy, tôi tự nhủ: mình phải làm sao đọc cho hết những cuốn sách này, để chúng không cảm thấy bị bỏ rơi.
Tôi là một người đa cảm, nên tôi cần đến rất nhiều điểm tựa. Đôi khi tôi thực sự cần bỏ trốn đến một nơi nào đó – mà không có ai bên cạnh để không cảm thấy bị soi mói, phán xét. Đôi khi tôi vùi đầu vào sách như thể đó là chiếc phao cứu sinh cuối cùng giúp tôi thoát khỏi bể u sầu. Đôi khi tôi vào rạp xem phim để được đắm mình trong một không gian khác – một thế giới nơi những vấn đề của riêng tôi không còn tồn tại, không còn có khả năng làm tôi đau khổ. Đôi khi tôi chỉ nằm đó, trong phòng mình, nghe nhạc trong tiếng mưa và nhắm nghiền hai mắt lại..
