Hướng dẫn Giải đề Đọc hiểu Con ơi, bố về thăm Hà Tĩnh quê ta Ngã ba Đồng Lộc (Huy Cận) nằm trong đề thi môn Ngữ văn lớp 9. Lời giải bám sát cấu trúc và thang điểm đề thi, giúp học sinh rèn kỹ năng làm bài đọc hiểu, chuẩn bị tốt cho kỳ thi vào lớp 10.
Đọc đoạn trích sau và thực hiện theo yêu cầu bên dưới:
Con ơi, bố về thăm Hà Tĩnh quê ta, Bố kể con nghe về ngã ba Đồng Lộc Trên mặt đất này có muôn triệu ngã ba Và có nhiều ngã ba nổi tiếng: Có những ngã ba nối những dòng sông lớn Của một đại châu, sóng dựng trùng trùng; Có những ngã ba nối những con đường dài chạy từ các thủ đô to Như những mạch máu khổng lồ Trên thân hình trái đất Trong đó mỗi con người là một hạt hồng cầu đỏ chói, Có những ngã ba là nơi gặp gỡ của những dòng văn minh lớn, đông, tây, kim cổ,…. Tất cả những ngã ba trên, con có thể học biết (trong sách địa du, trên những bản đồ), Mai sau lớn lên con có thể đến thăm và chụp ảnh nữa… Xong rồi, con có thể quên Nhưng con ơi, con chớ có quên ngã ba Đồng Lộc. Trong đời mỗi người cũng có những ngã ba đường quyết định, Trong đời mỗi dân tộc cũng có những ngã ba Những ngã ba vận mệnh Những cái nút trên dặm dài lịch sử Gặp những ngã ba đời, con sẽ nghĩ suy Và con ơi, muốn tìm đúng hướng đi Con sẽ nhớ đến ngã ba Đồng Lộc.
– (Trích Ngã ba Đồng Lộc – Huy Cận, NXB Chính trị Quốc gia, 2009)
Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ gì?
Câu 2. Theo em, tại sao người cha lại dặn con không được quên ngã ba Đồng Lộc?
Câu 3. Từ đoạn trích bài thơ trên, em cảm nhận được gì về tấm lòng người cha?
Câu 4. Hãy tìm một biện pháp tu từ theo em là hay nhất được tác giả sử dụng trong đoạn thơ và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.
Câu 5. Bức thông điệp có ý nghĩa mà em cảm nhận được từ đoạn trích trên.
Hướng dẫn giải
Câu 1:
Thể thơ: Tự do
Câu 2: Lý do người cha dặn con không được quên ngã ba Đồng Lộc vì:
- Ngã ba Đồng Lộc là tuyến mạch giao thông quan trọng nối liền hai miền Nam – Bắc trong thời kỳ kháng chiến chống Mĩ, là trọng điểm bị bắn phá dữ dội nhưng quân dân vẫn giữ được tuyến đường thông suốt.
- Đây là nơi ghi dấu sự hy sinh anh dũng của rất nhiều chiến sĩ, tiêu biểu là 10 cô gái thanh niên xung phong tuổi đời còn rất trẻ.
- Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành biểu tượng lịch sử thiêng liêng của dân tộc. Việc “không được quên” chính là lời nhắc về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc ta.
Câu 3: Học sinh có thể cảm nhận về tấm lòng người cha với các ý sau:
- Là người yêu nước, trân trọng lịch sử, luôn hướng về cội nguồn với tấm lòng biết ơn sâu sắc.
- Là người thương con, mong con sống có nghĩa tình, biết biết ơn quá khứ, từ đó có động lực vượt qua thử thách để thành công.
Câu 4:
Học sinh có thể chọn một biện pháp tu từ và nêu được tác dụng.
Ví dụ: Ẩn dụ: “ngã ba vận mệnh” tượng trưng cho ngã ba Đồng Lộc thời chiến tranh – nơi quyết định sống còn của đất nước; “ngã ba đời” tượng trưng cho ngã rẽ quan trọng trong cuộc đời mỗi người.
Tác dụng:
- Làm sâu sắc ý thơ, nhấn mạnh những mốc lịch sử quan trọng và những bước ngoặt cuộc đời.
- Tăng tính cô đúc, gợi hình, gợi cảm cho ngôn ngữ.
- Thể hiện tài năng ngôn ngữ tinh tế của tác giả.
Câu 5: Học sinh nêu ít nhất hai thông điệp có ý nghĩa và lý giải hợp lý.
- Cần trân trọng quá khứ vì đó là nền tảng cho hiện tại và tương lai. Quá khứ gian khó giúp ta hiểu giá trị của cuộc sống hôm nay.
- Phải hướng về cội nguồn, biết ơn những người đã hy sinh cho độc lập, tự do. Đó là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” của dân tộc Việt Nam.
File WORD (dành cho quý thầy, cô) ấn nút Tải về ở dưới
