100 bài thơ tình thế giới 1987

100 BÀI THƠ TÌNH THẾ GIỚI

Ta yêu nơi em cái xa vời rộng cao.

Ta yêu nơi em cái không thể nào đạt tới

Và khi ta nhễ nhại, đói ăn, điên dại,

Ta có nỗi mê mải của kẻ đi săn để cắn vào thịt em.

RADIM HIKMET

Hình như chưa có một công trình này tập hợp được nhiều bài thơ hay về tình yêu trên thế giới như tập này.

CHẾ LAN VIÊN

___________________________________

SỞ VĂN HÓA THÔNG TIN

ĐẶC KHU VŨNG TÀU – CÔN ĐẢO

XUẤT BẢN

Chịu trách nhiệm xuất bản : LÊ DÂN MẠNH

Biên tập : LÊ QUỐC MINH

Trình bày bìa : HOÀNG NGỌC BIÊN

Sửa bản in : ĐĂNG LÂN

___________________________________

TỰA

CHẾ LAN VIÊN

Phải viết tựa quá nhiều, tôi đâm ra ngán cho mình và cho công việc ấy. Thế rồi kìa lại một tập sách đến đòi đề tựa, và eo ôi, đó là một tập thơ tình: Apôline, Aragông, Tago, Blốc… Hình như chưa có một công trình nào tập hợp được nhiều thơ hay về tình yêu trên thế giới như tập này. Huống gì nơi xuất bản lại là Vũng Tàu! Giá là nơi khác, tôi có thể từ chối. Vũng Tàu thì không. Huế cũng vậy. Nhớ có lần tôi đã phát biểu cùng các đồng chí ở Đà Lạt, sau đó ở Huế, rồi ở Vũng Tàu, với đồng chí Tư Thành, trung ương ủy viên bí thư đặc khu ủy Vũng Tàu là: “Địa phương nào cũng có công việc của mình. Nhưng Vũng Tàu, Đà Lạt, Huế phải làm thêm nhiệm vụ: giấc mơ của cả nước. Ai trong nước cũng mong có một ngày ngồi bên bờ os6ng Hương, đi dạo dưới bóng thông Đà Lạt, hay nằm dài nghe sóng Vũng Tàu. Thế thì các địa phương ấy phải đẹp, phải đáng yêu với họ!. Một đồng chí làm du lịch ở Vũng Tàu cho tôi biết: “Ở đây hàng năm đón đến vài triệu khách đến chơi. Có hôm ở cầu Cỏ May, tôi đứng đếm xe, chỉ một giờ đã có hàng trăm chiếc. Có một khách một ngày đã chụp mấy vạn đồng bạc ảnh. Khách quốc tế? không phải. Khách Việt Kiều? không phải. Khách tư sản thành phố hay cán bộ cấp cao? không phải. Đó chỉ là một nông dân bán đi 10 vạn con vịt để đi chơi… Cái ăn, cái chơi cho khách, chúng tôi lo rồi. Còn cái đọc, họ đọc gì, chưa lo thấu”.

Tôi nghĩ tập thơ tình thế giới này có thể nằm trong sự lo ấy. Ồ, cả năm chúng ta quên mất chúng ta để lao đầu vào cuộc sống. Bây giờ dăm ngày, một buổi, ở đấy mỗi một người sực nhớ lại mình. Thế thì phải nhớ cho ra nhớ. Có thơ trong trường hợp ấy là rất phải. Người ta không thể hưởng hết bề rộng không gian Vũng Tàu. Mà bề dài thời gian thì lại là quá ngắn. Vậy nhờ thơ bù lại cho ta ý thức thêm bề sâu.

Tình yêu, thiên hạ có nhiều ý kiến về nó lắm. Người thì chê nó: “Ái tình đó là một sự rồ dại tay đôi” Hoàng đế Nã Phá Luân nói thế. Anatôn Fờrăngxơ triết lý: “Thực ra mà nói, ái tình chỉ là một bệnh đau gan, và không ai dám chắc là mình không trính chứng bệnh này”. Vícto Hugô viết: Ái tình ư? Con gà trống hiện ra. Con đại bàng lẩn trốn. Và tại sao Sếchxpia lại cay cú: “Ái tình là một làn khói làm bởi hơi của những cái thở dài”. Ngược lại những người bênh vực ái tình không thiếu gì chữ nghĩa. Đăng-Tơ viết ở thần khúc: “Ái tình làm vận động mặt trời và các ngôi sao”. Thi hào Pêtơrac viết: “Luật của ái tình đã thống nhất trời vào với đất từ buổi nguyên thủy của thời gian”. Và trong thơ gửi một nhà thi sĩ trẻ thi hào viết: “Ái tình, đó là cơ hội độc nhất để cho ta chín, cho ta định hình, cho ta vì tình yêu đối với người ta yêu, mà bản thân trở nên một thế giới”. Những người tập hợp quyển thơ này cũng như các tác giả trong ấy, đều thuộc về phái ủng hộ cho tình yêu. Dù họ cười hay mếu máo mà ủng hộ. Và tình yêu có cái gì hay để cho họ làm việc ủng hộ ấy. Bài thơ Anh đến em của Aragông, có câu:

Anh đã bỏ nhiều giả sử

Nào Rembô, Cờ-rốt, Đuy Cát…

Thế Đuy Cát là ai? Chính là I-đô-đo Đuy Cát, tức Lau-tréamont (Lô-tờ rế-a-mông) thiên tài thơ còn rất bí mật ở Pháp dù mất đã hơn một thế kỷ rồi. Ông từng viết: Không có gì khuyết điểm bằng một thứ ích kỷ tay đôi. Tình yêu một người đàn bà là không đi đôi với tình yêu nhân loại”. Rồi lại còn: “Tình yêu không phải là hạnh phúc”.

Những bài thơ ở tập này không ca tụng một việc ích kỷ do lứa đôi tạo ra, khép phòng lại không biết nhân loại là gì. Những bài thơ ở đây chứng tỏ rằng tình yêu, dù nó là “Năm tháng đắng cay hơn năm tháng ngọt ngào hơn” dù nó trở thành:

Dây đàn đứt trong tay người đánh nhịp

dù:

Ai nói đến hạnh phúc mắt thường buồn da diết

thì tình yêu vẫn là hạnh phúc.

Hạnh phúc con người vẫn có và tôi tin

Vì đây không phải là tình yêu bịt bùng mà tình yêu mở ra, nhìn thấy những gì ở ngoài lứa đôi mình: “Một người hai người và nhiều người” như đồng chí Lê Duẩn nói.

Chưa nói đến những lúc thiêng liêng:

Đến khi nào đất nước

Cần ta ra chiến trường

Thì chính nàng đến trước

Tự tay nàng mang gươm

Mà nói lời tiễn biệt

hãy chỉ nói những phút bình thường, xoàng xĩnh thì tình yêu cũng làm anh không chỉ còn hẹp hòi bó trong vỏ ốc, mình biết có mình. Ngày thường anh vênh vang, kiêu ngạo coi trời bằng vung mà sao bây giờ anh khiêm tốn thế:

Anh là hạt bụi mỗi buổi mai người ta quét khỏi nhà

Là quyển truyện hai xu em đọc…

Ấy thế, nhưng tình yêu cũng làm anh tự tin, thậm chí có khi một tấc lên sao, một tấc ra khơi, một tấc đến trời.

Ngủ yên, mình ngủ yên yên

Xa từ biển thẳm anh mang biển về

Ngủ yên, mình ngủ yên yên

Từ muôn tinh tú anh đen ngủ về

Nếu nói một cách ồn ào, thì tức là tình yêu cho người ta các cảm giác vi mô và vĩ mô cùng lúc. Nhưng quan trọng hơn là anh ý thức rằng dù cực to, hay cực nhỏ, anh không tự túc được, anh phải cần một người khác để nó làm “chín” anh, làm anh “định hình” làm anh “trở thành một thế giới” như lời Rin-cơ (Rilke) trên kia.

Ta cẩn em như người dân cày

Cần nắng mưa, cần có đất

Và rồi anh cùng người anh cần ấy, cả hai cần lịch sử, cần nhân loại.

… Lịch sử cùng tình anh chung một bước đường

… Trong những kẻ chia tay có em cùng anh từ biệt

Tình yêu không phải chỉ là hôn hít, nhớ thương, mà là cái động lực để ta thực hiện những gì cao hơn tình yêu:

Anh phải bước qua để tìm ra chân lý

Bất chấp kẻ thù, bất chấp chuyện rủi ro…

Lần sau các bạn bổ sung tập thơ tình này, đừng quên Eluarb (E-luy-a) nhé. Thơ tình yêu Elua vô cùng hay đã đành, lại chính là thứ thơ tình đưa ta từ “Chân trời một người đến chân trời tất cả mọi người”.

Nhưng hoan nghênh tập sách này, trên đại thể, cố nhiên, tôi xin gọi vài ý cho tập sau:

1. Một tập thơ tình yêu thế giới mà thiết phương Đông thì rất thiệt thòi cho người đọc. Sao không có Hai Ca của Nhật? Vì thơ yêu ba câu là đủ, chứ cần nói chi dài.

Từ cây hoa nào

Làm sao tôi biết được

Chao ôi, mùi hương đưa

Hoặc:

Thì vâng! Bông cúc trắng

Thì vâng! Bông cúc vàng

Tôi thèm, bông cúc đỏ

Các bạn muốn lộ liễu hơn phải không? Vậy thì nói trắng ra vậy:

Muôn phần tri ân

Chăn giường tôi tuyết trắng

Rơi tự Niết Bàn gần

(bản dịch của Nhật Chiêu)

Ta cãi nhau cùng Bắc Kinh, nhưng thơ Đường đâu phải chỉ của Bắc Kinh, nó là của nhân loại và muôn đời. Tôi nhớ có lần anh Etusenkô, nhà thơ lớn của Liên Xô và người bạn lớn của Việt Nam đã nói khi đến Hà Nội: “Tôi ghen ới các nhà thơ Phương Đông không thích viết dài, chỉ viết bốn câu mà tóm thâu tất cả”.

Đa tình khước tự tống vô tình…

Đa tình cho lắm cũng thành không

Cười chẳng nên cho, trước rượu hồng

Ngọn nến có lòng thương lúc biệt

Thay người nhỏ lệ đến hừng đông

Vì thiếu các sách tra cứu, tôi tạm dịch như vậy. Chứ nguyên văn thì trăm lần xúc động hơn. Hoặc:

Nhất táp xuân giao vạn lý tình

Tôi lại dịch vội:

Uống xong ta sẽ xa mình

Cỏ thơm đứt ruột, tiếng oanh đoạn trường

Nguyện đem giòng lệ như sương

Làm cơn mưa lớn giữ chàng đừng xa

Ồ sao lại có thơ tình thế giới mà không có thơ tình Việt Nam nhỉ? Tôi không chỉ nói thơ tình hiện nay của Xuân Diệu, Hàn Mặc Tử, Nguyễn Bính, Lưu Trọng Lư, Tế Hanh, Xuân Quỳnh… Tôi muốn có một quyển thơ bao gồm cha ông về địa hạt này.

Khi Nguyễn Trãi viết cho Thị Lộ:

Loàn đơn ướm hỏi khách lầu hồng

Đầm ấm thì thương kẻ lạnh lùng

Ngoài ấy ví dầu còn áo lẽ

Cả lòng mượn đắp lấy hơi cùng

Khi Hồ Xuân Hương than thở:

Cách vách nghe thầm tiếng vân thưa

Khi công chúa Mai Am để trái tim trần:

Chan chứa chan chứa cho biết mối tình ra rứa

Sực nhớ một người những bữa

Mòn mỏi mặt trăng hơn nữa

Khi một nhà thơ cổ không lấy gì làm nổi tiếng lại có những câu đọc rồi khó gỡ ra:

Hạt đậu tương tư hóa ngọn đèn

Tỉnh giấc nhận ra hươu lá chuối

Khéo tu lìa khỏi nhện hoa sen

Qua các câu trên đã biết trái tim Việt Nam là nó thế nào. Và cũng không phải đợi trái tim bác học. Người bình dân không biết chữ có khi lại biết yêu sâu thẳm khôn lường.

Anh chê theo anh mặc lụa tơ tằm

Anh xa em sao không lựa tháng không rằm mà xa

Tháng nào là tháng không rằm, hở các nhà làm lịch?

Ngày nào em nói em thương

Như trầm mà để trong rương chắc rồi

Bây giờ khóa rớt chìa rơi

Rương long nắp lở bay hơi mùi trầm

Thơ tình thế giới viết cho nên bốn câu ấy cũng mửa mật. Nhớ ngày nào còn sống, anh Xuân Diệu ca tụng hai câu dân ca nghe ở Bình Định:

Tay trồng cây cửu lý hương

Ba năm hai lá người thương rịt đầu

Đau đầu, được người thương chữa cho bằng cái lá có mùi hương chín đậm, đã lạ rồi. Nhưng cây ấy phải trồng ba năm mới được hai lá thế thì đủ để trị đầu e phải tốn một đời.

Thơ tình Việt Nam không được bỏ sót đồng bào các dân tộc:

Dân ca Thái hát:

Lúc tóc ngắn lỡ duyên

Hẹn tóc dài ta nên chồng vợ

Những tình nhân Vân Kiều vẫn dặn dò:

Ai xa thì xa, em đừng xa cái điếu ta từng cùng hút thuốc

Ai xa thì xa, em đừng xa chiếc chăn ta từng đắp chung

Và đây người Tây Nguyên tả người đẹp của mình:

Nàng đi đủng đỉnh, thân mình uyển chuyển như cành cây bơ-lô sai quả, mềm dẻo như những cành trên đỉnh cây gió đưa đi đưa lại. Váy nàng dài đến nỗi thân nàng bước đã xa mà váy còn kéo dài mãi đằng sau… Nằng đi đứng rất duyên dáng, ngực nhô ra đằng trước, bàn chân nàng bỏ xuống đất thì cũng vừa lúc gót chân kia dơ lên… tiếng nàng thánh thót đến tai ta rồi, người nàng mới bước tới…

Và người H’Mông trên những đỉnh núi sát mây trời thì mơ:

Đêm nay hồn anh về ngủ ở thắt lưng em…

Văn hóa trao đổi hai chiều. Nếu ngày kia trên bờ bể Vũng Tàu có hàng vạn khách du lịch của Liên Xô, của Châu Âu đến tắm, giữa hai đợt nhảy xuống nước, họ rút ra một tập thơ tình yêu bằng tiếng Nga, tiếng Anh hay tiếng Pháp, dịch những bài, những câu thơ Việt Nam trên, họ sẽ ý thức thêm là đất nước này con người anh hùng khi đánh giặc nhưng lúc yêu đẹp đến thế nào? Đề tựa cách Vũng Tàu 100 cây số, tôi vẫn thấy như mình đang ở giữa Bãi Trước và Bãi Sau, Núi Lớn và Núi Nhỏ. Nghe tiếng sóng vỗ bờ. Thoáng màu mai vàng và sứ trắng trên sườn núi. Một làn hương thoảng đâu đây. Cùng tắt sóng, tắt ánh sáng đèn hải đăng soi trên bản thảo… thậm chí nghe cả tiếng con tàu ngoài khu dầu khí, thấy ngọn lửa của dầu. Ồ năng lượng từ bể khơi sẽ rót vào cho ta. Một ngày mai sẽ khác, chứ chả lẽ cực mãi thế này ư? Ngày ấy yêu sẽ ra yêu, sống cho ra sống. Và những tập thơ như thế này cũng là chuẩn bị cho ngày ấy đấy. Cố nhiên là mỗi năm các bạn phải điều chỉnh, bổ sung dần, loại bớt đi các bài chưa ổn lắm và đưa thêm những bài vốn nằm trong kho báu của loài người.

Thành phố Hồ Chí Minh mùa hè 87.

___________________________________

APÔLINE (PHÁP)

GUILLAUME APOLLINAIRE

CẦU MIRABÔ

Dưới cầu Mirabô trôi dòng Xen

Và tình ta nữa

Chẳng biết anh còn nên nhớ

Niềm vui lại đến sau nỗi ưu phiền

Hãy để đêm về chuông đổ

Tháng ngày đi anh vẫn còn đây

Tay ta kết làm cầu mắt ta nhìn trong mắt

Để dưới kia nước trôi

Người muôn thuở ngắm mãi dòng sông chảy

Khiến làn xanh mỏi mệt quá rồi

Hãy để đêm về chuông đổ

Tháng ngày đi anh vẫn còn đây

Tình yêu ra đi như dòng nước chảy

Tình yêu ra đi

Cuộc đời sao mà chậm trì

Hy vọng sao mà dữ dội

Hãy để đêm về chuông đổ

Tháng ngày đi anh vẫn còn đây

Ngày qua rồi lại tuần qua

Mà thời gian không qua

Mà những cuộc tình không trở lại

Dưới chân cầu trôi mãi dòng Xen

Hãy để đêm về chuông đổ

Tháng ngày đi anh vẫn còn đây

HOÀNG HƯNG dịch

TÔI BIẾT CHĂNG TÌNH TÔI

Em ơi còn có yêu anh

Tiếng kèn rền rĩ âm thanh về chiều.

Hình em còn đó em yêu

Vẫn như mỉm miệng mà trêu cợt người.

Biết em còn mất trên đời?

Hay em đã phụ nhửng lời ước xưa

Với người pháo thủ ngẩn ngơ

Đã từng muốn chết trên bờ sông xa.

Em là nỗi khổ lòng ta

Em là tim vỡ em là tiếng êm.

Mắt em say đắm dịu hiền

Anh nhìn xa quá mắt em ngỡ ngàng.

Anh hôn món tóc, ngọc vàng

Của anh đó, tóc em làm của tin.

Xa dần kỷ niệm anh tìm.

Tiếng em êm dịu tiếng kèn dần xa.

Đời anh em mở chói lòa

Trang đời đẹp ấy lật qua mất rồi.

Em anh thôi vĩnh biệt thôi

Thấy đâu hình bóng, lệ rơi mắt nhòa.

Bóng đêm chen giữa đôi ta

Mai đây em có bao giờ nhớ chăng?

Xin em thỉnh thoảng nhớ thầm

Cái thời em đã có lần yêu anh

Khắc giờ cũng khóc cho tình.

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

ANNA BLADIANA (RUMANI)

PHÉP MÀU NHIỆM CỦA MƯA

Em yêu mưa làm sao, em càng yêu mê mệt mưa rào

Mưa rào nhiệt cuồng và mưa rây dìu dịu

Cơn mưa rây thiếu nữ

và trận mưa rào thiếu phụ

Mưa nấm nhô

mưa rỉ rắc

với hơi thu…

Em yêu mưa làm sao, em càng yêu mê mệt mưa rào

Yêu được lăn mình trên những ngọn cỏ cao

Lấm tấm những hạt mưa trong trắng,

Ngắt một cọng cỏ mềm, đặt lên môi, em nhấm

Và em đi

Cho tất cả đàn ông đều nhìn em say đắm

Em hiểu chẳng hay gì khi mở miệng nói ra:

“Tôi là người đàn bà xinh đẹp nhất”

Nghe ngốc nghếch và có khi không thật,

Nhưng cho phép em, khi trời bắt đầu mưa

Được nói lên lời thần diệu nhường kia:

“Em là người đàn bà xinh đẹp nhất”

Em là người đàn bà xinh đẹp nhất

Bởi vì anh

Đang ở xa em và em đang mong đợi

Em là người đàn bà xinh đẹp nhất

Bởi vì em biết đợi

Và anh hiểu em đang đợi chờ anh.

Không gian

Lan tỏa yêu thương và dịu mát

Tất cả khách qua đường đều tìm gặp hơi mưa

Và trong mưa tình yêu là bất chợt

Tất cả khách qua đường đều được tương tư

Và em đợi anh bây giờ

Anh có biết chăng là

Em yêu mưa làm sao

Em càng yêu mê mệt mưa rào

Mưa rào nhiệt cuồng và mưa rây dìu dịu

Cơn mưa rây thiếu nữ

Và trận mưa rào thiếu phụ.

ĐĂNG BẨY dịch

___________________________________

ARVERS (PHÁP)

XONNÊ

Lòng ta chôn một khối tình

Tình trong giây phút mà thành thiên thu.

Tình tuyệt vọng, nghĩa thảm sầu

Mà người gieo thảm cơ hầu không hay.

Hỡi ơi, người đó, ta đây

Sao ta thui thủi tháng ngày chiếc thân.

Dẫu ta đi trọn đường trần

Tình ta dễ đã một lần hé môi.

Người dù ngọc nói hoa cười,

Nhìn ta như thể nhìn người không quen.

Đường đời lặng lẽ gót tiên

Ngờ đâu chân đạp lên trên khối tình.

Một niềm tiết liệt đoan trinh

Xem thơ nào biết có mình ở trong.

Xem rồi lòng lại hỏi lòng

Người đâu tả ở mấy dòng thơ đây?

KHÁI HƯNG dịch.

___________________________________

LOUIS ARAGONG (PHÁP)

CUỘC HẸN HÒ BẤT TUYỆT

Anh viết những lời thơ ngược chiều gió thổi

Mặc cho ai xuôi gió no buồm,

Gió càng to than hồng càng cháy đỏ.

Lịch sử và tình anh chung một bước đường

Anh viết những lời thơ ngược chiều gió thổi,

Mặc cho ai trong màn lúa chính vàng.

Không thấy ánh tương lai và cười anh chỉ biết

Nơi em qua là cửa ngõ và trời xanh chỉ giữa mắt em,

Mỗi chuyến tàu điện đi chở em theo một ít.

Dù gió ngược trong một ngày mây phủ

Anh viết theo lòng mặc kẻ điếc nghe ca,

Cứ tưởng như nghe những lời gian dối.

Tình yêu nào mà chẳng phải tình ta,

Dấu chân em vạch đường anh bước,

Đâu phải mặt trời, ngày sáng chính em cho.

Anh biết có mặt trời nơi tay em sạm nắng,

Mặt trời thiếu yêu đương là cuộc sống phiêu lưu,

Mặt trời thiếu yêu đương là thời gian đứt hẳn.

Trong những kẻ chia tay luôn có em cùng anh từ biệt,

Luôn có tình đôi ta trong những mắt lệ trào,

Luôn có tình đôi ta trong quãng đường lạc bước.

Có tình đôi ta và có em trên con đường bị cắt,

Anh thấy em khi tàu chạy xé tim đau,

Thấy em khi thà mất chiếc găng đi còn hơn dùng khăn xấu khác.

Có em trong bao ý nghĩ khiến chàng trai biến sắc,

Có em trong những khăn tay vẫy mãi không nguôi,

Vẫn là em trên những boong tàu bâng khuâng dạo gót.

Có em trong tiếng nghẹn ngào, trong lời tình thủ thỉ,

Và bên thềm chiều lặng lẽ ngỏ yêu thương,

Một tiếng thốt khôn ngăn, lời mơ trong giấc ngủ.

Một nụ cười bất chợt, tấm rèm cửa phất bay,

Giữa sân trường vọng xa quây quần tiếng trẻ

Một hai ba đàn em tập đếm thơ ngây.

Chim câu gù trên mái ngói ban đêm,

Tiếng than thở trong ngục tù. Ngọc châu kẻ mò đáy biển

Cao tiếng hát hay lặng tờ. Tất cả vẫn là em.

Và chỉ cho em anh mới hát XUÔI chiều gió lộng.

NGUYỄN VIẾT LÃM dịch.

TÌNH YÊU VÀ HẠNH PHÚC

Chuyện nhân thế nhờ em anh biết được,

Anh nhìn đời theo con mắt của em.

Anh học em như người ta tìm nước suối,

Như người ta nhìn ngôi sao mơ ước

Như của khách qua lặp lại khúc êm đềm,

Một thoáng rung anh cũng rõ ràng thêm

Tất cả gì về anh nhờ em anh mới rõ.

Ngày đã đứng trưa trời có lẽ xanh rồi,

Hạnh phúc không phải ngọn đèn nơi quán nhỏ.

Em cầm tay anh trong cuộc đời đau khổ

Mà con người chưa biết nghĩa chung đôi,

Em cầm tay anh như một người yêu sung sướng nhất đời

Anh vừa thốt ra một lời tự nhủ

Câu thơ nào đã gợi câu thơ đây

Như biển với người bơi – Như bàn chân và cát lún,

Như tấm khăn bàn và trán người tựa ngủ,

Cửa sổ với cơn giông. Mặt gương và cánh chim bay

Bàn tay em ve vuốt chiếc bao tay.

Anh nói thế phải chăng trời bắt tội

Anh bán cả tâm tư bán cả bóng hình.

Anh đã để trái tim trên lẽ phải,

Anh đã nói điệu vần không cưỡng lại,

Không đắn đo anh đã tỏ tận tình

Ai chẳng run lên khi cho hạnh phúc về mình

Hạnh phúc là một tiếng vô cùng chua chát

Ma quái nào che dấu nghĩa làm chi.

Tóc ảo mộng và bàn tay huyền hoặc

Những cặp tình nhân ngày xưa đã mất.

Hạnh phúc như vàng kia ôi tiếng dị kỳ

Nó lăn trên sàn như con súc sắc lăn đi.

Ai nói đến hạnh phúc mắt thường buồn da diết

Như tiếng than dài nỗi tuyệt vọng chua cay.

Dây đàn đứt trong tay người đánh nhịp.

Nhưng tôi cho hạnh phúc con người có thật

Không phải trong mơ không phải trong mây

Mà nơi bến lạ bờ xa trên quả đất này

Các anh tin hay không lời tôi nói

Tôi đã khổ đau nên có đủ quyền.

Dầu mặt trời cứ xa khi người bước tới,

Dầu cổ con người dành cho tay đao phủ,

Dầu cánh tay giang chờ đinh đóng treo lên,

Hạnh phúc con người vẫn có và tôi tin.

TẾ HANH dịch

BÀI CA GƯƠNG VẮNG NGƯỜI SOI

Nàng đâu rồi mà trong tôi động đậy

Nàng mà trong tôi bỗng thấy sáng bừng

Và dáng điệu tay nàng

Khi thoa lên môi thắm đẹp màu son.

Nàng đâu rồi niềm vui ban tối của tôi,

Người đẹp thoáng qua và vội vàng biến mất,

Nữ hoàng của tôi bồng bềnh mái tóc

Và với đôi mắt đẹp màu mưa.

Tôi đợi chờ giây phút nàng lướt qua

Như mặt đất chờ mùa xuân tỏa đến,

Như nước hồ ao ngủ lặng

Chờ êm êm nhẹ lướt mái chèo…

Trong vòng khung sâu thẳm âm thầm

Tôi dâng nàng những cái nhìn thầm kín

Nàng hãy đến gần gần hơn gần nữa

Để chiếm lấy bóng tối chiếm lấy hoàn toàn.

Hãy chiếm lấy tôi như một đạo quân.

Hãy đoạt lấy những đồng bằng đồi núi,

Những công viên lâu đài ruộng muối,

Những giấc mơ những làn khói những ban đêm

Nàng hãy đến đây mặt liền sát mặt

Hãy soi đôi mắt nàng to vào thẳng mắt nàng

Nàng hãy trả lời tôi mây các khoảng trời xanh

Trả tôi cái nhìn và những gì nàng mộng ước

PHẠM HỒ trích dịch

___________________________________

AKHMET ARIKEEV (LIÊN XÔ)

MẤY VẦN THƠ TRỮ TÌNH

Vì tình em, anh sẽ tặng gì đây?

Anh sẽ cho em

Tất cả những gì anh viết

Nhưng anh lại đốt…

Lại khổ đau, sáng tác

Và anh nhìn

Mặt trời buổi sáng mọc lên.

Em, em đã cho anh đôi mắt

Anh, anh sẽ tặng em

Những điều đẹp nhất trần gian

Và tất cả những gì dựng nên vẻ đẹp,

Những nhịp cầu, những ánh bình minh,

Những con ong và những khu vườn,

Những đóa hoa,

Những giọt sương

Tự lòng hoa rơi xuống.

Lời thơ anh đơn sơ

Mà cháy bỏng,

Nhưng ngại ngần

Vì đời anh đã lắm gian truân,

Như món quà anh sẽ dâng

Anh lo sợ

Sẽ không làm cho em đẹp ý…

***

Để đến với người tôi yêu tha thiết

Tôi sẽ xuyên thủng núi tôi đi,

Tôi sẽ vượt qua mọi điều ngăn cách.

Bằng bất cứ giá nào

Tôi sẽ đến với người tôi yêu.

Tình tôi hơn cả vì sao sáng chói

Sẽ giữ gìn tôi trong thử thách gian lao.

Nếu con sông nào cách chia hai đứa

Tự tay tôi, tôi sẽ bắc lấy cầu,

Nếu người tôi yêu đến ở tận rừng sâu

Tôi cũng sẽ đi tìm, dù kín đáo đến đâu.

Dù sao Hỏa có cho nàng trú ngụ

Tình tôi sẽ đi theo cho đến tận tinh cầu.

Tôi không sợ điều chi

Đối với nàng, không gì ngăn trở

Mà tình tôi không thể vượt đi lên.

Nhưng anh chẳng biết sẽ làm gì được nữa

Nếu thình lình em bỗng hết yêu anh.

***

Không

Anh không thể hẹn cùng em cuộc sống

Toàn vui chơi hoang phí vô tư.

Tình yêu và tình bạn, em ơi

Anh có thể giao cho em tất cả.

Anh còn sống phút nào

Và phút nào tim anh còn đập

Anh sẽ giữ cho xứng đáng tình em.

Hãy gợi cho anh những bài ca hạnh phúc

Đầy tình em, mãi mãi êm đềm.

Đây tất cả đời anh, khi còn chờ đợi

Em hãy nhận cho, vì anh muốn vẹn nguyên

Lúc tình ái thấm sâu như tiếng hát

Tình sẽ tự bảo toàn cho mãi được bình yên

***

Vì hạnh phúc, phải đấu tranh,

Hạnh phúc không đến bằng bưu điện.

Hạnh phúc thuộc về ai dũng cảm

Những tâm hồn tự trọng, thẳng ngay

Dù có ai cho là “mù quáng mê say”

NGUYỄN VIẾT LÃM dịch

___________________________________

AXIDA TAKAKO (NHẬT BẢN)

NHỮNG BÀI THƠ THỂ TANKA*

Anh bảo em hôm nào:

Hãy nhìn cây khuynh diệp

Tán lá vờn trên cao!

Cây khuynh diệp ngọn vươn cao ngất

Nhưng tay xà xuống đất

***

Lẽ thường ta vĩnh biệt nhau

Khi tình đã chết

Chỉ còn nhánh anh đào

Vẫn nằm trơ xanh biếc

Trên cửa sổ như còn thắm thiết

***

Tôi chụm hai bàn tay

Che que diêm khỏi tắt

Anh vừa bật, gió bay.

Tôi đâu biết tương lai xa lắc

Hãy giữ lấy tình yêu trước mắt.

***

Mùa thu ơi!

Lá thu vàng rực

Tôi rung cành cho lá thu rơi

Tôi thu mớ lá vàng, giữ chặt

Em cuộc sống úa tàn, héo hắt.

ĐỨC MẪN dịch

* Tanka: thể thơ cổ điển của Nhật, mỗi bài chỉ gồm 31 âm tiết đọc liền một hơi.

___________________________________

ELISAVETA BAGRIANA (BUNGARI)

ĐỐI KHÚC

Khi em đau khổ,

Em buồn hay em ốm

Anh đừng ở bên em,

Cuộc đời, năm tháng đã dạy em

Và em đã quen

Chịu khổ một mình

Như con thú bị thương

Náu trong hang kín

Một mình liếm vết đau,

Em tự giam sau bốn bức tường

Và em nhóm hồng tất cả các lò

Của sức sống bản thân em.

Khi đó

Các chất độc ngấm vào máu em

Tiếng rên rỉ rỉ rên

Mà môi em ngăn lại,

Những giọt lệ mắt em không để chảy

Đều lọc thấu tim em,

Hòa những giọt trong

Gieo thành những lời chưa từng nói

Em nói cùng anh.

Anh hãy lắng tai, rời sẽ nghe thấy cả

Dù anh ở đâu

Khi em khổ,

Em buồn hay em ốm

Anh đừng ở bên em

Em không muốn trên vai anh

Trút gánh.

Em không muốn bóng tối phủ mình em

Làm gợn trán anh,

Em không muốn nụ cười héo hắt của em

Làm tắt

Niềm vui rạng rỡ dưới mi anh,

Em không muốn thấy anh phải gục

Dưới thành em,

Em không muốn.

Em đã quen

Chịu khổ một mình,

Nhưng thật khó cho em phải gánh

– không có anh – cái đẹp, niềm vui.

Những lúc đó hãy ở bên em, anh nhé

Để em có thể rót niềm vui

Từ tim em sang tim anh,

Để em được thấy cái đẹp

Tràn đầy giếng mắt em

Phản chiếu trong cái nhìn của anh trong trẻo

Và để cho câu hát cất lên từ môi em

Đậu xuống môi anh

VŨ TÚ NAM dịch

___________________________________

GEORGE GORDON BYRON (ANH)

TRONG TIM EM MỘT NỖI BUỒN

(Bài hát trong truyện thơ Tên cướp biển)

Trong tim em một nỗi buồn nào đấy

Cô đơn đang ngủ, bao giờ

Nghe tiếng đập trái tim anh, cũng dậy

Để rồi rơi hẫng trong mơ

Một tia sáng trong lòng em đang sống

Mong anh lặng lẽ vô hình,

Nhưng bóng tối của buồn đau thất vọng

Không làm nó tắt vì anh

Đôi khi bước qua mồ em, hãy nhớ

Thương em chôn dưới đất mềm.

Em chỉ sợ, một điều em chỉ sợ:

Anh đã hoàn toàn quên em.

Trước khi chết em xin anh hãy nhỏ

Cho em, chỉ một lần này

Một giọt lệ lên mối tình đau khổ

Để bù em khóc hôm nay…

THÁI BÁ TÂN dịch

MẶT TRỜI CỦA

NHỮNG NGƯỜI KHÔNG NGỦ (*)

Ôi mặt trời của những người không ngủ,

Ngôi sao buồn với nghìn tia sáng nhỏ

Lung linh nhiều nhưng bất lực trước màn đêm

Đưa anh về với kỷ niệm ấm êm.

Và quá khứ như em đứng đó,

Hồi hộp cháy mà không lửa đỏ.

Bạn tình ơi, trông em gần mà xa

Em sáng nhiều, sao giá lạnh lòng ta?

THÁI BÁ TÂN dịch

* Mặt trăng.

KHI ANH NHÌN EM KHÓC

Khi anh nhìn em khóc, tự mắt em

Đôi mắt xanh to, nhỏ lệ

Anh tưởng như bông hoa tím trong đêm

Để rơi giọt sương rất khẽ

Khi em cười, anh thấy viên ngọc sáng

Bên em thôi không long lanh

Vì xấu hổ trước muôn ngàn tia sáng

Từ đôi mắt em màu xanh.

Như mặt trời đã khuất trong mây

Gửi lại ánh vàng le lói

Trước khi đêm kéo đến phủ dầy,

Chưa chịu chìm trong bóng tối

Nụ cưới em qua mây tới lòng anh

Như mặt trời chưa chiếu rạng

Và nụ cười, dù vụt tắt rất nhanh

Vẫn gửi lòng anh ánh sáng…

THÁI BÁ TÂN dịch

___________________________________

BENAVA AVADOURAOUV (APGANIXTAN)

QUAY LẠI ĐI ANH!

Này anh hỡi tình em như lửa

Cháy trong tim đau khổ ngày đêm,

Trên đường đi em ngó bốn bên

Em chờ đợi mong anh quay lại.

Lửa tình nung mà em bừng cháy

Lồng ngực đau bởi thức canh trường,

Mái tóc dài buông xõa ngang lưng

Như nước mắt cùng người yêu than khóc,

Không còn sức để thắng đời cô độc

Ôi, kẻ nào chia cắt chúng ta đây?

Anh thấy không khắp nơi hè hội

Quay lại đi người bạn tâm tình!

Kìa bình minh rạng rỡ

đang lên

Nụ hoa nở

trên từng dốc núi

Giữa đồng cỏ chim cao vời vợi

Nước dòng khe lấp lánh pha lê

Sao anh mãi không về?

Để em buồn đứt ruột

Em nhìn xa xăm

Bao hy vọng héo hon từng khúc

Anh thấy không khắp nơi hè hội

Quay lại đi người bạn tâm tình!

Các cô gái khắp nơi

Trong thung lũng, trong vườn hoa ngát

Trò chuyện ồn ào

nói cười không dứt

Từng cặp mắt đen lấp lánh tâm tình.

Những búp tay mềm mại tuyệt xinh

Đang âu yếm những chàng trai trẻ

Họ sung sướng, không hề lo nghĩ

Chỉ riêng em đơn lẻ nơi này

Trái tim hồng rỏ máu giữa ngày vui

Anh thấy không, khắp nơi hè hội

Quay lại đi, người bạn tâm tình!

Mái lều em rêu mốc, đứng im

Như sợ bóng núi rừng đe dọa,

Dòng lệ em chan hòa máu đỏ

Tình yêu mãnh liệt xé tim đau.

Em kiệt sức

Em hoàn toàn kiệt sức.

Anh không về

Em không sống được đâu

Hay anh mong em phải chết sầu?

Anh đâu phải cong người tàn bạo!

Anh thấy không, khắp nơi hè hội

Quay lại đi, người bạn tâm tình!

Tuổi trẻ của em trôi như mây khói mong manh

Hạnh phúc thơ ngây như bụi tàn ảm đạm.

Vì khổ đau hồn em tan nát

Như tro tàn em sống cô đơn.

Tim tan nát

Máu luôn ròng rã,

Cuộc sống đang trôi

Bên em vội vã

Số phận đau thương như đã định rồi

Không gặp nhau, tan vỡ hết, anh ơi.

Anh thấy không, khắp nơi hè hội

Quay lại đi anh, người bạn tâm tình!

Này vai emm như tuyết trắng tinh

Em vẫn lo cho ngày hạnh phúc

Dù khổ đau buồn bực

Đôi môi hồng

Em quyết giữ

Cho anh.

Lửa cô đơn vò xé tâm tình

Cứ rực rỡ soi dấu chân anh để lại.

Em ngạt thở sống ngỡ ngàng trống trải

Biết bao giờ đời trở lại bình yên?

Anh thấy không, khắp nơi hé hội

Quay lại đi anh, người bạn tâm tình

ĐỨC MẪN dịch

___________________________________

ONGA BERGON (LIÊN XÔ)

OLGA BERGOLTZ

KHÔNG ĐỀ

Em nhớ lại chuyện ngày quá khứ

Khúc hát ngây thơ một thời thiếu nữ

“Ngôi sao cháy bùng trên sông Nê-va

Và tiếng chim kêu những buổi chiều tà”

Năm tháng đắng cay hơn năm tháng ngọt ngào hơn

Em mới hiểu bây giờ anh có lý.

Dù chuyện xong rồi. Anh đã xa cách thế,

Em hát khác xưa rồi, khóc cũng khác xưa.

Lớp trẻ mới lên giờ lại hát theo ta.

Lại nhắp lại vị ngọt ngào thuở trước,

Vẫn sông Nê-va, chiều tà, ánh nước

Nhưng nghĩ cho cùng họ có lỗi đâu anh?

BẰNG VIỆT dịch

___________________________________

BERTALICIA PERANTA (PANAMA)

KHÔNG ĐỀ

Em rất thích khi anh dám hòa mình vào khắp chốn,

Dám đi trên mảnh vụn gãy tan

Của chính ước mơ mình

Để từ đó lại tìm ra hy vọng!

Em rất thích những đêm dài thao thức nặng nề,

Giữa màu đen đặc tách cà phê mất ngủ

Vẫn nghe rõ trái tim anh thẳng ngay, rộng lượng

Trái tim ấy sẽ phải nói lên lời!

Em rất thích hơi ấm bàn tay anh,

Hôi ấm của người biết tin yêu chân thật,

Em muốn ủ mình vào hơi ấm ấy

Anh hãy mãi tin yêu, nhưng đừng để bị lừa.

Những điều gì chỉ thuyết phục nhất thời

Anh phải bước qua để tìm ra chân lý,

Bất chấp kẻ thù, bất chấp chuyện rủi ro…

Em thích anh như thế đã lâu rồi

Nên bây giờ tình yêu phải đến…

BẰNG VIỆT dịch

___________________________________

ALEXANDR BLOK (NGA)

KHÔNG ĐỀ

Danh vọng, vinh quang bao giá trị

Ta đều quên đi trong cuộc đời,

Khi mặt em trong cái khung giản dị,

Trên bàn ta như một tấm gương soi.

Nhưng đến lúc em ra đi mãi mãi

Ta ném trong đêm chiếc nhẫn hứa hôn,

Ta không muốn nghĩ đến hình em nữa

Một người kia xứng đáng với em hơn

Ngày tháng quay cuồng trong vòng hung ác,

Ta đắm mình trong cốc rượu truy hoan.

Trước bàn thờ ta cầu em trở lại

Ta giơ tay kêu gọi tuổi thanh xuân

Nhưng vô ích em đi không ngoảnh lại

Mặc ta cầu xin em chẳng đáp lời gì,

Vận chiếc áo choàng xanh em lặng lẽ

Trong sương đêm em lặng lẽ ra đi.

Ở nơi nào, nơi nào lý tưởng

Em gửi vào kiêu hãnh của em?

Trong giấc chiêm bao ta thấy mãi

Chiếc áo xanh chìm trong sương đêm.

Thế là hết yêu thương – ta không cần danh vọng

Tuổi trẻ đã qua, hết ý nghĩa cuộc đời

Và đến lúc để không còn hình bóng,

Ta cất cái khung có tấm ảnh em cười.

TẾ HANH dịch

MỘT TIẾNG ĐẾN GẦN

Một tiếng đến gần. Một giọng cất cao

Tim tôi trẻ lại

Tôi không dám thở, đôi môi gắn vào

Tay em thuở ấy

Trong giấc mơ, đứa trẻ và người tình trong tôi hiện ra

Với con đường nhỏ

Bụi cây rậm rạp, bụi cây đầy gai

Tiếng chim hót đó

Qua lá, qua hoa, qua cành rậm rạp

Căn nhà cũ ơi

Cười với trái tim tôiv à trên cao cửa sổ

Phía xa chân trời

Đó là tiếng em. Những lời huyền bí

Sống lại trong tôi

TẾ HANH dịch

___________________________________

CHRISTO BOTEV (BUNGARI)

GỬI NÀNG

Em hỏi anh vì sao

Đêm ấy anh đã đến

Anh vượt rào thế nào

Thứ gì anh muốn chiếm

Anh, như em đã biết

Anh thua tuổi chồng em

Anh nhìn xuyên bóng đêm

Anh gài lưng dao sắc

Trong bóng đêm đen đặc

Như con rắn anh trườn

Không một tiếng động – Em

Nằm cạnh chồng em ngủ

Dưới vườn, anh ngồi đó,

Dao nắm chắc trong tay

Hừ, lão ấy ra đây

Ta sẽ cho một trận

Phòng em, ngọn nến sáng

Em ngủ! Giữa tim anh

Lửa giận cháy bừng bừng

Phẫn nộ trào ngột ngạt

Chăm chăm nhìn ngọn nến

Anh quên là đã khuya

Chẳng mấy chốc đêm qua

Và bình minh sắp hửng

Họa mi chào buổi sớm

Nơi cửa sổ phòng em

Một mái đầu hiện lên

Và em cười

Khi nhận ra em rồi

Anh tỉnh người: “mai nhé”

Nhủ thầm họa mi thế

Và vượt rào, anh lui

Đấy, anh kể em nghe

Vì sao đêm anh tới

Trong phút giây đen tối

Phải một mất một còn:

Anh, hoặc lão chồng em!

VŨ TÚ NAM dịch

GỬI MỐI TÌNH ĐẦU

Em hãy dứt khúc tình ca ấy

Đừng rót vào tim anh chất độc nữa em!

Anh còn trẻ nhưng đã quên tuổi trẻ

Dẫu nhớ ngày xanh, anh chẳng muốn bới đào lên

Những gì đây anh đã thù đã ghét

Và trước mặt em, anh đã đạp dưới chân.

Hãy quên những ngày anh đã khóc

Vì khóe mắt nhìn, vì tiếng thở dài

Khi đó anh là nô lệ mang xiềng xích

Anh cuồng điên khi em nở nụ cười

Anh coi khinh cả bàn dân thiên hạ

Dầy xéo lên tình cảm, dưới bùn hôi

Hãy trả lại ngày xưa những trò điên đó

Trong tim anh tình ái tắt rồi

Chẳng khơi lên được nữa em ơi

Vì lòng anh chỉ còn đau xót

Và tất cả phủ đầu thương tích

Hằn thù bọc kín trái tim anh.

Giọng em trong tuổi em còn trẻ

Nhưng em có nghe tiếng hát của rừng?

Em có nghe người nghèo nức nở?

Tâm hồn anh khao khát nghe tìm.

Lòng anh gọi anh về xứ sở

Nơi máu người chảy loang

Hãy từ bỏ những lời ca đầu độc

Em hãy nghe rừng núi rỉ rên,

Cơn giông bão ngàn đời gầm thét

Kể lại rõ ràng những chuyện xa xưa

Và ngợi ca những thống khổ bây giờ

Em hãy hát một khúc ca như thế

Khúc thương đau: – Huynh đệ tương tàn

– Héo hắt tuổi xuân em hãy hát lên

hất lên cho lệ người quả phụ

Và những trẻ thơ không nơi nương tựa!

Em hãy hát, hoặc lặng im, hoặc đi đi!

Tim anh đang run lên, sẵn sàng bay bổng

Nó bay cao, em hỡi hiểu cho anh:

Nơi xa kia trái đất vang ầm

Tiếng gào thét hằn thù khủng khiếp

Tiếng hát của tóc tang, chết chóc…

Nơi kia giông bão bẻ cành

Gươm bện lại thành vòng nguyệt quế

Nơi kia hố khe là vực,

Đạn réo trong gió,

Cái chết là nụ cười dịu hiền

Nấm mồ lạnh lẽo: nơi an nghỉ êm đềm.

Ôi! Giọng ca nào sẽ hát ta nghe

Những khúc u buồn và nụ cười hiền dịu ấy?

Cho ta nâng cốc, thốt lên lời đẫm máu

Làm tắt lặng tình yêu!

Và từ phú này đây

Ta sẽ ngợi ca những cái ta say.

VŨ TÚ NAM dịch

___________________________________

WLADISLAW BRONIEWSKI (BALAN)

BÀI THƠ XANH

Trên đời này – anh đâu cần lắm thứ:

mội em thôi, và những cành xanh

những cành xanh, xanh lên bên rèm cửa

khẽ đung đưa

và anh sẽ làm thơ

về mỗi sợi thần kinh bé nhỏ

mỗi phút giây cô độc, mỗi niềm đau

luôn có

điềm gở thì thào:

bất hạnh….

Trên đời này – anh đâu cần lắm thứ:

nhưng đó là – tất cả thế gian

anh cần em,

và những cành xanh mộc mạc

và trong những hàng kèo, gió reo xào xạc

và trong những tâm hôn thanh thản, bình yên

và nơi rèm cửa chú mèo con ngơ ngác

rỡn vui

và anh ngồi bên thềm lặng lẽ, những ngày trôi

không mảy may nghĩ ngợi.

Anh lẫn hết

điều đó – dường như chẳng đúng đâu

Nhưng vì sao, vì sao lòng lại buồn da diết?

Hẳn vì anh rồi không nói gì nữa hết

hẳn vì anh rồi sẽ bỏ đi

miễn cưỡng – vào lặng im kinh hoàng, khủng khiếp.

Trên đời này – anh đâu cần lắm thứ:

một em thôi, và những cành xanh

THANH LÊ dịch

___________________________________

QUADIMÔĐÔ (Ý)

QUASIMODO SALVATORE

MÙA ĐÔNG CŨ

Thèm khát hai bàn tay em

sáng lên trong tỏ mờ ánh lửa:

hai bàn tay mùi sồi và hoa hồng;

cái chết. Mùa đông cũ

Những con chim tìm kiếm hạt kê

đột nhiên thành những con chim bằng tuyết;

từ ngữ cũng vậy thôi.

Một chút mặt trời, hào quang một đấng thiên thần

thế rồi mù sương; và cây cối,

và chúng mình, biến thành không khí ban mai.

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

DEXANCA MAXIMOVITCH (NAM TƯ)

KHÔNG ĐỀ

Miền đất, nơi sinh ra người em yêu

Trên đời khó có nơi nào sánh nổi

Hoa nở ngạt ngào, trời cao vời vợi

Tuyết trắng ngần, hơn cả cánh bồ câu

Nghe ngọt ngào tiếng suối gọi tìm nhau

Như máu về tim trong mối tình thứ nhất

Mỗi thảm cỏ hóa biển xanh bát ngát

Màn sương buông như ôm ấp, yêu chiều

Che chở cho em khỏi hoạn nạn hiểm nghèo

Bốn xung quanh luôn rì rào tiếng lúa

Dòng thác trắng phau, quả dâu chín đỏ

Em thành người thân của tất cả mọi người

Tình yêu anh, em gặp ở khắp nơi

Em đi… hai bên núi đồi thoai thoải

Ngàn cây thông non ngóng chờ em tới

Coi em như công chúa của vùng này

Nơi mỗi vườn cây biết trò chuyện với mặt trời

Những đôi cánh thiên thần bay, óng biếc

Ngay buổi đầu đã thân tiên mà thần thiết

Miền đất, nơi sinh ra người em yêu

ĐĂNG BẨY dịch

___________________________________

ĐIMITRÔVA (BUNGARI)

BLAGA DIMITROVA

NẾU EM NHƯ TRÁI ĐẤT

Nếu em như Trái đất

Thay biến mãi không cùng,

Nếu mắt anh mỗi giờ

Tìm thấy em mới mẻ.

Nếu cũng như Trái đất

Không nhờ dựa vào ai

Mà vẫn cứ vững chãi

Đường không gian đi hoài.

Nếu cũng như địa cầu

Em cứ điềm nhiên nhận

Bão tuyết với phong ba

Của mùa đông tẻ lạnh!

Rồi nở tươi tất cả

Như dưới tuyết tái sinh

Long lanh, giàu, mới lạ,

Hát muôn suối em xanh.

Nếu hồn em chứa sâu

Cả vô cùng của đất,

Cả sức hút diệu kỳ

Giữ muôn loài không rớt!

Thì vui lòng em cho

Anh đi cùng thế giới,

Bởi anh có lên trời

Cũng bên em trở lại.

XUÂN DIỆU dịch

CHẲNG TÌNH YÊU

Ta sẽ sống kể từ ngày hôm nay,

Một mình, không còn nghe chuông điện thoại:

Như ngọn gió thoát mọi vòng sôi nổi.

Suối đóng băng; ta sẽ sống chẳng tình yêu.

Chẳng bao giờ còn nhợt xanh sau một đêm thức trắng,

Ta cũng sẽ chẳng bao giờ có đôi má nóng ran;

Nỗi đau khổ chẳng bao giờ đến hồn ta nữa,

Hồn ta chẳng bao giờ phóng nữa chiếm trời xanh.

Từ đây ta không còn ác vào đâu nữa!

Ôi, cũng không còn những cử chỉ rộng khơi,

Thôi đã hết cái đêm đục ngầu cay đắng,

Cũng đã hết rồi, khoảng rộng vời chân trời.

Chẳng bao giờ, sau khi nản chờ mong,

Ta sẽ thấy hửng đông chân trời mọc;

Cũng chẳng còn, sau lúc lạnh tê bởi lời nói độc,

Chỉ nghe giọng người yêu, ta lại cháy lòng.

Không còn một giọt lệ rơi trên vai mình cứng cỏi,

Cũng lại không còn một tiếng cười tự trái tim ta!

Hết làm mồi cho cái nhìn ấy ám ảnh ta!

Nói tóm lại – ta hết là người sống!

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

EXÊNIN (NGA – LIÊN XÔ)

SERGEI ESSENIN

MÙA XUÂN NÀO GIỐNG NIỀM VUI

Mùa xuân nào giống niềm vui

Cát vàng đâu bởi nắng phơi nên vàng

Làn da em dẫu gió sương

Dành cho anh rõ ánh từng chân tơ

Trước làn nước biếc trong hồ

Trên thềm cỏ mịn nụ hoa dập dềnh

Đã nguyền ta quyết chung tình

Thì nơi đâu cũng có mình có ta

Màn đêm trải đến mượt mà

Gió vườn theo gió, lửa xa tỏ mờ

Nhà em bên cánh rừng thưa

Mẹ thầy em đợi, anh đưa em về

Lòng đâu như tỉnh như mê

Anh còn lần nữa, quay đi sao đành

Em cười âu yếm cùng anh

Khăn em còn vẫy bồng bềnh trước hiên

ĐĂNG BẨY dịch

“HOA NÓI CÙNG TÔI LỜI TỪ BIỆT”

Hoa nói cùng tôi lời từ biệt

Ngả thấp mái đầu hoa xinh xinh

Rằng vĩnh viễn tôi sẽ không còn thấy

Gương mặt nàng và mảnh đất quê hương

Thì có sao, hỡi những người yêu quí!

Tôi đã thấy nàng và thấy đất lành

Giờ tiếp nhận cơn giật đau hấp hối

Đường cái suốt vẻ mới mẻ yêu thương

Và bởi vì thế mà tôi thành đạt

Cả cuộc đời, đi suốt với nụ cười

Tôi thường nói mỗi một giây một phút

Là mọi cái ở đời đều lặp lại ở đời

Sẽ có gì đâu – Một người khác tới

Chẳng khổ đau nỗi khổ kẻ đã qua

Người mới tới sẽ viết bài ca mới

Hay hơn bài ca tôi để lại thiết tha

Và em yêu thương với người yêu thương khác

Sẽ lắng nghe trong thanh vắng bài ca

Rất có thể, nhớ tới tôi một chút

Như về một bông hoa chẳng còn thấy bao giờ

THÚY TOÀN dịch

TÔI NHỚ

Nhớ luôn, nhớ hỡi, nhớ hoài

Mái đầu em tựa, tóc ngời hào quang

Xa em giờ phải lỡ làng

Không vui cũng chẳng dễ dàng đâu em

Anh còn nhớ mãi những đêm

Lào xào trong lá êm đềm bạch dương

Dẫu ngày khi ấy ngắn hơn

Choàng đôi ta, ánh trăng xuân lại dài

Nhớ xưa em nói cùng tôi:

“Những năm của tuổi xuân rồi sẽ qua

Và anh yêu quý! dần dà

Bên người yêu khác anh đà quên em”

Cánh hoa nay nở hoa thêm

Nhắc cùng anh mối tình duyên khi nào

Cánh hoa anh rắc hôm nào

Lên làn sóng tóc em – sao dịu dàng!

Trái tim ngừng đập sẵn sàng

Yêu người yêu khác, sầu mang bên lòng.

Ôi thiên tình sử nghẹn ngùng!

Ngồi bên ai vẫn mơ màng nhớ em

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

EPTUSENKÔ (LIÊN XÔ)

EVGUENI EVTOUCHENKO

TRÊN CẦU

Người đàn ông và người đàn bà

Với chiếc cầu sông Xen mơ ngủ

Chiếc cầu đứng trên mọi điền chen chúc

Đứng trên những đốm lửa phùa hoa…

Ở diễn đàn nào, ai đang đọc diễn văn?

Ở đâu nữa, đang đổi thay chính phủ?

Nhưng hai người ở đây cần nhiều chi lắm nữa

Họ chỉ như sông Xen thả gợn sóng mơ hồ

Họ đứng đó suốt đêm

không nói một lời

Cũng không cả hôn nhau

áo mưa dầm thấm ướt

Như hai tặng vật mỏnh manh thắm thiết

Món quà bọc ni lông do tạo vật sinh ra…

Họ đứng bên nhay, không vụ lợi, không nhà

Không hám mọi tiện nghi

Làm con người xuẩn ngốc!

… Anh cầu mong

Hai chúng mình giống họ

Biết yêu nhau

Cao tít tắp trên cầu

Được khắc họa bóng mình vào ánh sáng

Trải đời mình trong sóng nước dài lâu!

Đứng trên hết

Phù hoa và giả dối

Mãi thiêng liêng

như bản chất cây cầu…

BẰNG VIỆT dịch

___________________________________

GHIDEN (CUBA)

NICOLAS GUILLEN

THƠ TẶNG

Cái bụng em còn biết nhiều hơn cái đầu

nếu nó chỉ biết bằng đôi bắp vế

rằng cái duyên đen vô cùng mỹ lệ

là tòa thiên nhiên thân thể của em

Em là dấu hiệu của rừng xanh

với những vòng đỏ thắm em đeo quanh cổ

những xuyến vàng cong nơi tay

và con cá sấu màu sẫm

bơi trong sông mắt em

XUÂN DIỆU dịch

TÌNH CA NHỎ Ở PLÔĐIP (*)

Tại Plôđip, trong thành phố cũ

ở chốn xa kia

trái tim tôi một đêm nọ đã ngừng

Và không gì nữa,

Một cái nhìn dai của hai mắt biếc

ở chốn xa kia

đôi làn môi ướt: trái cấm trên ngươi

và không gì nữa

Trời Bungari rầm rì lấp lánh

ở chốn xa kia

đầy những vì sao run rẩy long lanh

và không gì nữa

Ôi những bước thầm chậm đi trong phố

ở chốn xa kia

những bước cuối cùng ngại ngùng bâng khuâng

và không gì nữa

Gần bên cửa ngào đây huyền bí

ở chốn xa kia

một nét tay ngà, một cái hôn thôi

và không gì nữa…

XUÂN DIỆU dịch

(*) Plôđip: một thành phố của Bungari

___________________________________

MARY GALMOR (AUSTRALIA)

BÀI CA CỦA NÀNG ÊVA

Tựa nàng Êva tay em se chỉ

Se trái tim yêu quyến rũ bạn tình

Nhưng trái tim bạn như chim, nhẹ nhõm

Thoắt vỗ cánh bay lại thoắt xuống cành

Bạn tình em vừa vô tư, nhàn rỗ

Lại biếng lười, chẳng đủ kiên tâm

Tựa nàng Êva, tay em se chỉ

Se trái tim yêu quyến rũ bạn tình

Em se mãi se đến khi tay mỏi

Chợt nhận ra chỉ buộc chặt lấy mình

Sợi mỏng tay biến thành xiềng xích

Ngước mắt nhìn – con cái đã vây quanh

Mắt trẻ thơ ngập tình yêu và yên ả

Và những gì chàng chẳng kịp cho em

Trong tim Êva và trong tim em nữa

Có cơn giận, nỗi buồn, lòng thương nhớ mông mênh.

Bạn tình bảo em “Hãy xem, anh đây cường tráng”

Rồi vênh vang như bong bóng xà phòng

Bạn tình bảo em “Em là niềm cổ vũ”

Và như que diêm cháy xòe khoảnh khắc rồi xong

Bạn tình bảo em “Anh không hề lừa dối”

Nhưng em biết chàng đung đưa như cánh cửa bản lề long

Nhưng dù sao nếu bây giờ bất chợt

Chỉ một phút thôi bạn tình trở về nhà

Em sẽ để đầu chàng lên ngực

Để chàng nghỉ ngơi sau chặng đường xa

Và tay em lại không thôi se chỉ

Để quyến rũ tim chàng

Như muôn thuở Êva.

HOÀNG HỮU PHÊ dịch

___________________________________

HAINƠ (ĐỨC)

HENRICH HEINE

NẾU HOA CŨNG BIẾT

Bông hoa quý! Nếu hoa cũng biết

Vết thương gì đã xé lòng tôi

Thì lệ hoa đã hòa lệ tôi rồi

Để chữa lành nỗi đau tôi chịu đựng

Và họa mi, nếu họa mi cũng biết

Tôi có bao đau yếu, ưu phiền

Thì chim sẽ dành cho tôi, vui vẻ

Một bài ca làm phấn chấn tôi lên

Và nếu các vì sao cũng biết

Bao đau thương xâm chiếm hồn tôi

Thì các vì sao cũng từ giã bầu trời

Để làm dịu nỗi lòng tôi thất vọng

Hoa, chim, sao, không thể nào biết được

Chỉ một người biết nỗi khổ tôi thôi

Người đàn bà đã từng xé nát

Bằng tay mình xé nát tim tôi

HOÀNG TRUNG THÔNG dịch

MÙA HÈ NỒNG CHÁY

Mùa hè nồng cháy

Ở trên má em

Mùa đông lạnh lẽo

Ở trong tim em

Nhưng có một ngày

Hỡi em

Mùa đông sẽ trên má

Mùa hè sẽ trong tim

TẾ HANH dịch

TRIỆU NĂM

Triệu năm hàng triệu năm rồi

Những ngôi sao ở trên trời đã yêu

Lời của sao đẹp bao nhiêu

Nhưng mấy ai hiểu ít nhiều em ơi!

Chỉ anh hiểu được mà thôi

Vì anh đã học những lời của em

TẾ HANH dịch

___________________________________

HIKMET (THỔ NHĨ KỲ)

NAZIM HIKMET

THƯ VÀ THƠ

Hỡi em lẻ chiếc trên đời

trong thư vừa rồi em nói:

“Đầu em vỡ, tim em yếu đuối

Nếu chúng giết anh

nếu em không còn anh nữa

em sẽ chết thôi”

Em sẽ sống người vợ của anh ơi

Lưu niệm của anh sẽ như làn khói đen

tan bay trong gió

Em sẽ sống, hỡi người em tóc vàng hồng của lòng anh đó

Người chết không bận tâm quá một năm trời

những người của thế kỷ hai mươi

… Nhưng

em hãy an lòng em yêu quý

nếu bàn tay lông lá của một đứa lưu manh

cuối cùng tròng được thòng lọng vào cổ anh

chúng nó sẽ uổng công nhìn

trong đôi mắt biếc của Nadim

để tìm cái sợ

Trong buổi sớm cuối cùng của anh bóng xế

anh sẽ thấy các bạn anh và thấy em yêu

Và dưới đất anh sẽ chỉ mang theo

một nỗi tiếc bài ca đang hát dở

Của anh ơi người vợ

Của anh con ong có trái tim vàng

Của anh con ong mắt hơn mật dịu dàng

Sao anh viết chỉ cho em rằng họ đòi anh phải chết

Bản án mới chỉ bắt đầu thôi

Dẫu sao người ta cũng không cắt đầu một con người

Như người ta ngắt củ cải

Em nào đáng lo ngại

Đó chỉ là một khả năng xa ngái

Nếu em có tiền

Em mua cho anh một quần đùi len

Gân cốt chân anh hãy còn tốt cả

Và em chớ quên vợ một người tù

Không được có những ý nghĩ âm u

XUÂN DIỆU dịch

* Những đoạn thư và thơ Hikmet viết cho vợ khi nhà thơ bị giam trong tù

BÀI CA

Tôi đã mơ thấy người yêu dấu

Người yêu hiển hiện trên đám lá cành

Người yêu như trăng lướt giữa mây xanh

Người yêu đi, và tôi theo dõi

Tôi đứng lại, và người yêu đứng lại

Tôi nhìn người yêu, nàng sững nhìn tôi

Và cả chuyện này có thể thôi…

XUÂN DIỆU dịch

LẠI NÓI VỀ EM NỮA

Ta yêu nơi em

cuộc phiêu lưu của chiếc tàu lên đường đi Bắc cực

Ta yêu nơi em

Sự táo gan của những người đánh cuộc tìm những phát hiện lớn lao

Ta yêu nơi em cái xa vời rộng cao

ta yêu nơi em cái không thể nào đạt tới

Ta vào trong mắt em như vào trong rừng mặt trời đầy chói

Và khi ta nhễ nhại, đói ăn, điên dại,

ta có nỗi mê mải của kẻ đi săn để cắn vào thịt em

Ta yêu nơi em cái không thể nào đạt tới

nhưng không phải đâu cái tuyệt đường mong mỏi

Em là nỗi ràng buộc, và niềm tự do của ta

em là thịt của ta bỏng cháy

Như thịt trần của những đêm hè nóng dậy

Em là xứ sở của ta

Em với những rạch xanh trong đôi mắt nâu pha

Em cao sang và đắc thắng

em là nỗi lòng ta hoài vọng

Khi ta đạt tới em

thì ta biết em là nơi không tới được bao giờ

XUÂN DIỆU dịch

HÁT RU

Ngủ yên, mình ngủ yên – yên

Từ bao vườn tược anh đem ngủ về

Dàn nho trong mắt phản chiếu xanh ghê

Ngủ yên, yên ngủ, mình nghe!

Em tôi cười với tiên về trong mơ…

Ngủ yên, mình ngủ yên – yên

Xa từ biển thẳm, anh đem ngủ về

Giấc hòe rộng mát, nhẹ tựa cánh ve

Ngủ yên, yên ngủ, mình nghe!

Em mơ dưới bóng buồm che – gió phồng

Ngủ yên, mình ngủ yên – yên

Từ muôn tinh tú, anh đem ngủ về

Đêm xanh giấc ngủ êm tựa nhung the

Ngủ yên, yên ngủ, mình nghe!

Vì tim anh vẫn thức kề bên em…

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

HIMENEX (ENXANVAĐO)

LILIAM HIMENEZ

EM ĐÃ YÊU ANH TỪ HỒI TRƯỚC

Em đã yêu anh, yêu từ hồi trước

trước khi sương rơi đầm đìa mặt đất

trước khi ánh dương bắt đầu ửng trên đồng,

em đã yêu anh giữa âm thầm muôn tạo vật

trước khi đất đai sực tỉnh giấc nồng.

Em đã yêu anh từ thuở xa xưa

Em đã tìm anh suốt cả thời lốc xoáy

Khi lên bổng lúc xuống trầm cũng vậy

Em vẫn nguyện cầu cho anh đến cùng em

qua mưa giông

qua gió cát

qua đỉnh non

qua đáy vực

qua tiếng em gọi anh

qua lúc em lặng thinh.

Em, giữa bao la tĩnh mịch của đêm

vẫn hằng mong con tàu anh xuất hiện,

vẫn hằng mong con tàu anh vào bến

con tàu buông neo trong trái tim em.

Anh đã đến

và phát hiện ra em

– một hòn đảo chung chiêng ẩn hiện

giữa đại dương cô đơn – triền miên –

Dám rẽ sóng, anh đã thắ̉ng và đã đến

Nhưng anh của em mộc mạc và âu yếm

bịt kín quanh em mọi nẻo lành, mọi đường lùi.

Cơn sốt đợi chờ, anh chữa nguôi rồi

anh lại khuấy nỗi lặng thầm mong đợi

Em chóng mặt

trước dòng sông anh tuôn về từ ngọn núi

và làm ngập tràn mọi thung lũng của em.

Anh thả tóc em cho gió vuốt êm êm,

anh thức dậy những cánh chim mơ ước.

Trong ánh sao, anh đã băng tới được

bên em

mềm như nhung

rắn như sắt

anh là người đầu tiên chạm cốc

ĐĂNG BẨY dịch

___________________________________

HIUGƠ (MỸ)

LANGSTON HUGHES

TÌNH YÊU TRỞ LẠI

Cuộc đời anh chẳng có gì đâu,

Toàn những thứ có – trời – biết – được.

Anh đã bảo

Cuộc đời anh chẳng có gì đâu,

Toàn những thứ có – trời – biết – được

Một thứ này – rồi thêm thứ khác

Dồn mãi vào trong tủi cực của anh.

Khi gặp em

Anh ngỡ gặp một thiên thần trinh bạch

Khi gặp em

Anh ngỡ gặp một thiên thần trinh bạch

Nhưng em đã biến thành con quỉ độc

Đã làm anh như dại như điên

Hãy bảo anh em hãy bảo anh

Gì đã khiến tình yêu đau đớn thế?

Hãy bảo anh

Gì đã khiến

Tình yêu đau đớn thế?

Nó túm anh, nó bẻ vụn anh ra –

Mà anh cứ phải còn yêu trở lại

ĐÀO XUÂN QUÝ dịch

ANH CHÀNG DA ĐEN

Tôi là một cậu da đen:

Cô ấy chẳng yêu tôi,

Và ban đêm tôi lẩn trốn đi xa

Ban đêm cũng vô cùng đen tối.

Tôi là một cậu da đen:

Cô ấy chẳng yêu tôi,

Tôi đã khóc đến khi bình minh đỏ

Chảy máu ròng trên những ngọn đồi đông,

Và riêng tôi cũng chảy máu trong lòng,

Tôi là một cậu da đen

Cô ấy chẳng yêu tôi,

Tôi mang tâm hồn xưa vốn tươi vui

Nay như quả bóng tròn bẹp gí

Rồi từ buổi sớm tinh mơ

Tôi đi tìm một tình yêu màu nâu mới.

ĐÀO XUÂN QUÝ dịch

___________________________________

VICTOR HUGO (PHÁP)

BÀI CA

Nếu không có gì cần trò chuyện

Cớ sao em lại đến bên anh?

Cớ sao em mỉm nụ cười xinh

Đến vua cũng bồi hồi sao xuyến?

Nếu không có gì cần trò chuyện

Cớ sao em lại đến bên anh?

Nếu không có gì muốn nói,

Có sao em lại bắt tay anh?

Về giấc mơ êm dịu, thần tiên,

Trong lúc đi đường em nghĩ tới,

Nếu không có gì muốn nói,

Cớ sao em lại bắt tay anh?

Nếu muốn anh đi chỗ khác,

Cớ sao em lại qua đây?

Thấy em, anh rùng mình, em ơi:

Đó là niềm vui và lo lắng.

Nếu muốn anh đi chổ khác

Cớ sao em lại qua đây?

PHÙNG VĂN TỬU dịch

VÌ ANH NẾM

Vì anh nếm chén tình chan chứa

Trong tay em áp vừng trán say sưa

Vì anh thở ngọt ngào hơi thở

Tâm hồn em, trong bóng lá hương đưa

Vì anh nghe giọng em thầm thĩ

Trái tim em huyền diệu bao lời

Vì anh thấy nụ cười và ngấn lệ

Mắt anh trong mắt em và môi chạm vào môi

Vì anh đã thấy trên đầu anh lấp loáng

Ngôi sao em ẩn hiện giữa làn mây

Vì anh nghe trên dòng đời anh rụng xuống

Đóa hồng em lìa khỏi cánh tay này

Anh có thể nói với tháng năm vội vã

Qua đi! Qua đi! ta chẳng cỗi già đâu

Hãy đi đi với những hoa tàn tạ

Ta có trong ta một đóa thắm bền lâu

Cánh thời gian chạm vào mà không làm rơi rãi

Nước trong bình đầy chứa bao nhiêu

Người có tro tàn không bằng ta có lửa

Người có lãng quên không bằng ta có tình yêu

TẾ HANH dịch

HOA VÀ BƯỚM

Cùng với bướm cánh hoa than thở

Chàng đừng trách em!

Số phận ta khác nhau. Em ở

Chàng lại bay liền!

Chúng ta yêu nhau trong vắng vẻ

Với người cách xa

Chúng ta giống nhau – Người ta bảo thế

Như hai đóa hoa.

Nhưng gió cuốn chàng đi. Đất cầm em lại

Số phận bạo tàn

Em muốn thở thơm cánh chàng mãi mãi

Trong khắp không gian.

Nhưng than ôi! Giữa bao hoa mới

Chàng vội bay nhanh

Em ở lại thấy bóng mình trơ trọi

Quấn dưới chân mình

Chàng bay đi, chàng trở lại

Rồi lại bay đi

Chàng thấy em mỗi khi bình minh tới

Nước mắt đầm đìa

Nếu chàng muốn ta mãi bên nhau trọn đời mơ ước

Hoàng tử huy hoàng

Hãy đâm rễ như em hay cho em có được

Đôi cánh như chàng

TẾ HANH dịch

___________________________________

JALIN (LIÊN XÔ)

EM ƠI, ĐỪNG TIN (*)

Nếu có ai về nói với em

Rằng anh đã bị thương và ngã xuống

Thì em ơi, đừng tin – vì những bạn

Tin anh, không nói thế bao giờ.

Những lá cờ máu ta nhuộm đỏ

Đã cho anh thêm sức gọi anh lên

Anh không thể cho phép mình gục ngã –

Hay ngã rồi, đâu có thể nằm yên?

Nếu có tin về nói với em:

Anh ấy đã theo vàng mà bán nước

Thì em ơi, đừng tin – Những người thân thiết

Những bạn yêu anh không nói thế bao giờ

Súng trong tay, anh xông vào trận địa

Chiến đấu vì em, vì mảnh đất thân yêu

Lừa dối em? hay dối lừa tổ quốc?

Thì đời anh còn chi nữa, em ơi?

Nếu có tin về nói với em

Rằng anh đã hy sinh – anh đã mất

Thì em ơi, đừng tin – những người thân thiết

Những bạn yêu anh không nói thế bao giờ.

Thân thể ta có thể bị chôn vùi

Nhưng tiếng hát tự do vẫn muôn đời cao vút

Hỏi ai dám gọi ta là xác chết

Nếu chết đi – ta chiến thắng anh hùng.

20/11/1943

ĐÀO XUÂN QUÝ dịch

(*) Bài thơ viết trong nhà tù Moabít, trước khi bị bọn phát xít Đức giết

___________________________________

ATTILA JOZSEF (HUNGARI)

Xem kìa người đẹp ru tôi

Khác nào hồ nọ ru hời khóm lau.

Trong khi xanh ngắt trời cao

Chiếc hôn gửi xuống qua màu nước xanh

Ngày kia có lẽ mối tình

Một người khác nữa nàng dành cho chăng

Người ta lại sẽ ru nàng

Như nàng có lúc dịu dàng ru tôi.

TẾ HANH dịch

TRÁN ANH EM ĐỂ

Trán anh em để

Nhẹ bàn tay em

Em ơi, anh ngỡ

Như là tay anh…

Dù sắp giết anh,

Chớ ngừng săn sóc

Chăm anh như thể

Chính là chăm em.

Và hãy yêu anh

Yêu trong hạnh phúc

Như thể, em là

Tim anh trong ngực

TẾ HANH dịch

NGƯỜI ĐẸP NGÀY XƯA

Nhớ sao người đẹp ngày xưa

Bao nhiêu quyến rũ, tiên vừa hiện ra

Cùng tôi dạo giữa đồng hoa

Nàng vui nhí nhảnh nhưng mà nghiêm trang

Nàng nhìn tôi thấy xốn xang

Tình yêu đâu phải mơ màng của tôi

Chỉ mong gặp lại nàng thôi

Nàng đi trong nắng hay ngồi dưới cây

Nàng cầm quyển sách trên tay

Mùa thu những cụm lá dày xôn xao

Nàng đứng lên, lá thì thào

Nàng như trông giấc chiêm bao bước đều

Con đường hoa lá thân yêu

Nàng đi cây cũng nhìn theo gửi lời

Như con nhớ mẹ chết rồi

Tôi mong gặp lại con người xa xăm

Vừa xa nhưng lại rất gần

Nàng như tan biến trong vầng nắng lên

TẾ HANH dịch

HÒN ĐẤT VỚI HÒN ĐẤT

Đến đây em, em yêu – Mặt trời

Đã chầm chậm trở về làng xa vắng

Trên vòm cao mảnh trăng lấp lánh

Như tấm cửa nhà thờ giữa khoảng trời sương

Con chim én đung đưa trong tổ

Lời nói em say thấm cả người anh

Những ngón tay chúng ta, những chiếc lá run rẩy

Hòn đất dính vào hòn đất, biết bao tình

Hai chúng ta giống như hai hòn đất

Ta biết rằng bông lúa mát dịu yêu ta

Đến đây em, trong hồn anh, tấm thân em cuộn lại

Đất sẽ phủ những đường cày trong tận thịt da

Ban đêm như con cừu đen đã đến

Sợi len dịu dàng rơi xuống thẫm màu thêm

Mái tóc vàng em giống như đồng lúa.

Mà mặt trăng rọi những ánh êm đềm

TẾ HANH dịch

___________________________________

ALPHONSE LAMARTINE (PHÁP)

HỒ

Trôi dạt tới những bến bờ xa lạ

Trong đêm sâu bất tận chẳng quay về

Có lẽ nào không một ngày ta có thể

Thả neo ngừng trên biển rộng tháng năm kia?

Hồ ơi hồ sắp trọn một năm trôi

Bên lớp sóng thân yêu nàng hẹn hò tái ngộ

Nay ta về ngồi một mình trên phiến đá

Mà năm xưa hồ thấy nàng ngồi

Hồ nhớ chăng dưới ghềnh đá này ngươi rền rĩ

Rồi vỡ ra trên đá nhọn, tan tành

Và ngọn gió từ đâu thổi lại

Bọt sóng xô xao động dưới chân nàng

Người nhớ chăng một chiều ta cùng nàng phiêu lãng

Chỉ lắng nghe xa giữa nước với trời

Tiếng chèo khua nhịp nhàng lãng đãng

Vỗ lên ngươi hòa điệu tuyệt vời

Chợt những thanh âm xa lạ với trần gian

Vang vọng lại từ bến bờ mê ảo

Sóng lắng im nghe, giọng nàng yêu dấu

Cất lên những tiếng thở than

“Ôi thời gian, hãy ngừng bay. Và những giờ tươi đẹp

Vội vàng chi, thôi cuồn cuộng đi nào!

Cho ta kịp hưởng trọng niềm diễm tuyệt

Của những ngày ta kỳ diệu ngọt ngào.

“Với những kiếp nhọc nhằn khốn khổ

Thời gian hãy trôi mau hãy trôi

Hãy mang đi tháng năm cùng những âu lo vò xé họ

Và quên đi kẻ mãn nguyện trên đời

“Nhưng riêng ta khẩn cầu chút khắc giờ – vô vọng

Thời gian cứ vuột khỏi lòng tay

Ta nói với đêm: xin người hãy chậm

Thì bình minh đã vội xóa đêm dày

“Hãy yêu nhau, hãy yêu! khắc giờ đang vụt biến

Vội vàng lên cho hưởng trọn giờ vui

Thời gian không có bờ, con người không có bến

Thời gian trôi đi, đời người qua thôi”

Hỡi thời gian ghét ghen, lẽ nào phút giây này đắm đuối

Tình yêu cho ta hạnh phúc tuôn tràn

Rồi cũng sẽ qua nhanh như thể

Quãng thời gian khổ ải của trần gian

Ôi lẽ nào sẽ mất đi không dấu tích

Mãi mãi trôi đi, rồi mất hút, lẽ nào

Thời gian ban cho, cũng thời gian xóa sạch

Mà không hề trả lại chút âm hao

Hỡi vĩnh hằng, quá khứ, hư vô, các ngươi như vực thẳm

Đem làm chi quãng ngày tháng của đời ta

Có trả lại ta chăng, trả lại

Những tuyệt vời say đắm thiết tha?

Hỡi hồ rộng, ghềnh câm, động sâu, rừng thẳm

Chỉ các ngươi trường cửu mãi không già

Hãy giữ lại dùm ta, hỡi thiên nhiên tuyệt mỹ

Giữ lại đêm xưa, dẫu kỷ niệm thôi mà

Xin giữ lại trong yên bình hay dông bão.

Trong cảnh đồi tươi thắm đó, hồ ơi

Và trong những rặng thông này thẫm tối

Trong đá ghềnh hoang dã mọc trên ngươi

Xin giữ lại trong hiu hiu ngọn gió

Trong âm vang xao động mãi hai bờ

Trong gương mặt Nguyệt Hằng có vầng trán bạc

Đang tỏa lan dìu dịu sáng trên hồ

Xin ngọn gió rỉ rên, cánh vi lô than thở

Xin mùi thơm nhè nhẹ khoảng trời hương

Xin mọi âm vang, sắc màu, hơi gió

Thảy nói một lời: “xưa họ đã yêu thương”

HÀ NHẬT dịch

* Cuối năm 1816, tại Aix-les-Bains, Lamartine gặp bà Charles đến đó chữa bệnh bằng nước suối. Hai người quen thân nhau _ Trở về Paris, hai người lại gặp nhau và hẹn sẽ gặp lại ở Aix nhưng Bà Charles vì bệnh nặng phải ở lại Paris. Tâm trạng cô đơn trở thành niềm cảm hứng của bài Hồ trên đây.

___________________________________

MIKHAIL LERMONTOV (NGA)

GÃ ĂN MÀY

Co ro trước cổng nhà thờ

Gã ăn mày đứng đợi chờ lòng thương

Dãi dầu đói khát, gió sương

Thân hình tàn tạ, trơ xương, võ vàng

Mắt nhìn ngây dại tủi hờn

Cầu xin một mảnh bánh ăn bỏ thừa

Thế mà ai đó nỡ đùa

Đặt hòn đá xuống – đợi chờ bàn tay!

Tình tôi như tỉnh như say

Lòng đau thổn thức vơi đầy lệ tuôn

Mà sao em cũng vô tình

Đùa chi cay nghiệt để thành hận sâu.

ĐỖ THÚY và THÙY DƯƠNG dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Không, tôi nào nữa yêu em;

Mộng xưa đau đớn, cuồng điên qua rồi

Nhưng nơi sâu kín lòng tôi

Hình em vẫn sống, tuy vời vợi xa

Đã say mộng mới thiết tha

Nhưng hình ảnh ấy dễ là đã quên

Tượng thờ dù đỗ vẫn thiêng

Miếu thờ bỏ vắng vẫn nguyên miếu thờ

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

TÌNH YÊU CỦA KẺ CHẾT

Em ạ! thân dù chôn

Đất lạnh chìm ba thước.

Thì ngày đêm kinh hồn

Vẫn bên em sánh bước

Dù mồ yên, thân yên

Xuôi tay đời phó mặc

Lòng anh vẫn không quên

Tình đôi ta nồng mặn

Nào anh có sợ đâu

Phút lìa đời nhắm mắt

Tưởng xa hết buồn đau

Mà vẫn buồn se sắt

Sướng vui anh đã từng

Nếm trải mùi thoát tục

Buồn thay chốn thiên đường

Hình em không thấy được

Anh cần chi tiên cung

Anh cần chi thiên sắc

Những đắm say trần gian

Hồn không thôi chứa chất

Ao ước, ước ao riêng

Vẫn một niềm ao ước

Ghen khóc rồi ước nguyền

Vẫn còn như dạo trước

Chỉ cần làn hơi ai

Tìm má em nhẹ lướt

Thì hồn anh tái tê

Thì hồn anh đau xót

Chỉ cần trong đêm mơ

Tên ai em khẽ thốt

Thì lời em trôi về

Chốn tim anh lửa đốt

Đừng, em đừng yêu ai

Đừng yêu, đừng thề thốt

Em cùng người chết đây

Đã nặng lời nguyện ước

Ích gì em van nài

Ích gì em sợ sệt

Anh chẳng cần thân yên

Anh chẳng cần mả đẹp.

ĐỨC MẪN dịch

___________________________________

FEDERICO GARCIA LORCA (TÂY BAN NHA)

CÂY MÂM XÔI MÀU XÁM

Ơi cây hoang dại cây màu xám

em có cho ta trái ngọt lành?

Đến đây. Máu đỏ và gai sắc

Yêu em, em sẽ thuộc về anh.

Trái cây em màu xanh sắc tối

hãy để tan dần trên lưỡi ta.

Em sẽ ôm ghì anh mãi mãi

trong rừng gai bóng tối mơ hồ

Cây ơi, em đi tìm chi đó?

Tình yêu mà anh không biết cho.

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

THẬT ĐẤT

Anh trả giá bao nhiên phiền muộn

để yêu em như thể anh yêu!

Yêu em, khí trời làm anh đau,

đau tim,

đau cả mũ đội đầu.

Có ai mua cho mình

chiếc dải dài dài tết bằng lụa mỏng,

nỗi buồn bằng chỉ trắng

để dệt thành khăn tay?

Anh trả giá bao nhiêu phiền muộn

để yêu em như thể anh yêu!

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

XÊRÊNÁT

Trên bờ sông vắng

trời đêm đang tắm.

Trên vú Lôlita

chết vì tình những bó hoa

Chết vì tình những bó hoa

Đêm khỏa thân trầm ca

trên nhịp cầu tháng ba

Lôlita trang điểm

Trong nước mặn, hương hoa

Chết vì tình những bó hoa

Đêm màu hồi, ánh bạc

sáng soi trên mái nhà

Bạc những làn gương nước

màu hối bắp vế Lôlita

Chết vì tình những bó hoa

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

CÔ NÀNG NGOẠI TÌNH

Cô nàng tôi bắt được bên sông

gái đi vụng chồng tôi tưởng gái son.

Hội đêm đợi lúc lửa tàn,

thắp lên tiếng dế ran ran hẹn hò.

Đến góc hàng rào tôi chạm vú cô

dạ hương bỗng mở sững sờ cánh thơm

Váy hồ trắng muốt rập rờn

nghe như lụa xé kêu ròn bên tai

Hàng cây tối ngọn vươn dài

một chân trời chó sủa ngoài xa sông.

Bụi bờ gai góc đã băng

búi tóc cô nàng lún xuống đất sa

Tôi bỏ khăn, cô vén váy, dây lưng tôi tháo, bốn lần áo lót cô cởi ra

Da đâu da mịn hơn hoa

pha lê trăng chiếu cũng thua ánh ngời

Đùi cô chạy trốn dưới thân tôi

như đàn cá sợ quẫy đuôi,

nửa kia lạnh ngắt, nửa này nóng ran.

Tôi phi con ngựa tuyệt trần

xà cừ lấp lánh, chẳng cần yên cương.

Tôi chẳng kể ra đây lời tâm sự cô nàng

đàn ông mình phải giữ gìn cho người ta.

Đưa cô từ bến nước ra

mình cô đầy vết hôn và cát dơ.

Cành cây như kiếm đung đưa

trước làn gió nhẹ mơ hồ nửa đêm.

Xử sự theo đúng luật gi-tan

tôi tặng cô nàng một giỏ đồ khâu.

Nhưng tôi chẳng có mê đâu

vì cô là gái đêm thâu vụng chồng

mà làm ra vẻ còn không

khi hai đứa đến bên sông tự tình.

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

ADAM MICKIEWITCH (BALAN)

EM CHÂN THÀNH TRONG TỪNG CỬ CHỈ…

Em chân thành trong từng cử chỉ, từng câu

Má và mắt em cũng bình dị lắm

Vui bao nhiên khi gặp em nghe giọng ấm

Em là nữ hoàng mặc áo cô chăn cừu

Hôm qua trong bài hát, trong câu chuyện vui

Người ta hỏi tên các bạn thân yêu

Trao cho các cô lời chúc mừng, thơ tứ tuyệt

Em hiện ra: thảy đều im lặng hết

Khi trong phòng êm ái bản đồng ca

Nhiều đôi khiêu vũ nhịp nhàng đưa bước

Vòng người bỗng vỡ, nhịp bước ngừng đưa

Không ai hiểu vì sao thảy đều kinh ngạc

Nhà thơ nói: – Tôi biết vừa đến một thiên thần

Ít ai nhận ra Người nhưng ai cũng ngợi ca

NGUYỄN XUÂN SANH dịch

___________________________________

HẸN NHAU TRONG RỪNG CÂY

Em? chậm thế? – Anh lạc trong rừng

Dưới bóng trăng mờ nhạt màu hồng

Anh lỗi hẹn em? Nhớ anh đấy chứ?

_ Em còn nhớ chi đâu? hỡi người bội nghĩa yêu thân!

_Anh muốn hôn chân tay em đẹp quá

Sao em run? – Có lẽ vì động lá

Có lẽ vì tiếng chim tối trong rừng

Em đều sợ… sợ tỏ ra em có lỗi…

_Có phải anh mang tội ác trên mắt anh?

Có phải sự hối hận có được cái nhìn sâu sắc thế?

Ôi! đến với nhau có lỗi gì không thượng đế?

Anh ngồi quá xa em, anh không nói năng

Nhưng anh vẫn ngồi bên em, hỡi tiên nữ trần gian

Tưởng như em đã là một tiếng thiên thần.

NGUYỄN XUÂN SANH dịch

___________________________________

ALFRED DE MUSSET (PHÁP)

ĐÊM THÁNG TÁM

Bởi chim rừng còn bay lượn hát ca

Ở trên cành trứng vừa tan trong tổ

Bởi hoa đồng cùng nắng sớm hè ra

Không thở than nghiêng rung với chiều tà

Vì trên cỏ thấy cành hoa mới nở

Bởi giữa rừng sâu, dưới vòm xanh lá

Nghe những cành khô răng rắc lối mòn

Và bởi đi giữa vô cùng tạo hóa

Người chỉ có một chước bền hơn cả

Là cứ đi hoài và cứ quên luôn

Bởi thảy đều theo đá hóa thành tro

Bởi vạn vật đêm nay tàn mai lại sống

Bởi chết chóc lại như là phân bón

Bởi trên mồ thấy từ đất nảy lên

Ngọn cỏ thiêng cho ta miếng bánh ăn

Thì hỡi Nàng Thơ, ta cần chi sống chết?

Ta yêu và ta cần tê tái, ta yêu và ta muốn bi ai

Ta yêu và đổi một cái hôn ta cho cả thiên tài

Ta yêu và muốn trên má mình chảy mãi

Một ngọn suốt không thể nào ngừng lại

Ta yêu và muốn ca nỗi thích với niềm chơi

Ca những kinh nghiệm ngông cuồng, ca những lo âu một buổi

Và ta muốn thuật lại cùng nói mãi

Rằng sau khi thề tình ái không xiêu

Ta lại đã thề sống chết vì yêu

Hãy vứt bỏ trước mọi người cái kiêu hãnh nấu nung

Hỡi trái tim quá não nề, tưởng mình đã đóng chặt xong

Yêu để được hồi sinh, biến thành hoa để nở,

Đã khổ đau rồi hãy đau khổ nữa

Hãy yêu đương mãi khi đã yêu rồi.

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

PABLO NERUDA (CHILÊ)

KHÔNG ĐỀ

Em ơi biết mấy dặm đường

Mới cho ta đến chiếc hôn bây giờ

Biết bao lẻ chiếc bơ vơ

Mới cho ta được bây giờ bên nhau

Giữa mùa rong ruổi con tàu

Tan tan xuân vẫn còn lâu chưa về

Em ơi đôi lứa dựa kề

Áo xiêm gốc rễ chẳng hề cách xa

Kết liền cho buổi thu qua

Cho xanh nước ngọc thịt da kết liền

Tâm tình gắn chặt đôi bên

Kỳ cho đến lúc chỉ mình với ta

Cho dù muôn nỗi cách xa

Qua bao đất nước vài ba chuyến tàu

Dù cho phải lắm công phu

Bằng như số lá dòng sâu cuốn vào

Chúng mình chỉ biết yêu nhau

Lẫn trong muôn triệu đồng bào gái trai

Lẫn trong lòng đất rộng dài

Đã cho cẩm chướng đâm chồi nở hoa

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Ôi tình yêu cây đắng, chùm hoa tím đầy gai,

bụi cây xanh giữa bao nhiêu khát vọng bù xù

là mũi lao đau khổ, là cánh hoa giận hờn,

em đã tìm đến hồn anh bằng con đường nào vậy?

Từ đâu em bỗng phóng ra ngọn lửa đau thương

giữa khóm lá trên đường em lạnh lẽo?

Ai đã chỉ cho em ngôi nhà anh ở,

có phải là đá, là hoa, hay là khói?

Ai đã đưa chân em về đến tận nơi anh?

Anh biết rồi: đêm hãi hùng giờ đã run lên

bình minh đang rót đầy cốc rượu

và mặt trời hiện ra trong vẻ thiêng liêng.

Khi tình yêu độc ác đến cây anh

dùng kiếm, dùng gai xé anh không biết mỏi

nó đã mở trong lòng anh một con đường bỏng lửa,

Xa, trong rừng anh bẻ một cành đen

anh khao khát đặt lên môi tiếng rì rào của nó:

phải chăng đó là tiếng mưa nức nở,

tiếng chuông rè, trái tim nào đó vỡ tan?

Từ nơi xa, một vật gì hiện ra trước mắt anh,

bị bùn đất vùi sâu, và phủ kín

là những tiếng bị át đi bởi những ngày thu rộng

bởi đêm tối của lá cành ẩm ướt, hé ra.

Bấy giờ, tỉnh ra trong giấc mộng cây xanh

một cành đào khẽ hát dướt môi anh,

mùi hương thoảng len vào trong tâm trí

như bỗng dung bao cỗi rễ bỏ quên

đến tìm anh, cả tuổi thơ, cả đất bùn đã mất,

anh dừng lại, xao xuyến trong mùi hương phiêu bạt

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Trong bao sao sáng ngợi ca

Long lanh sông nước với là sương đêm

Ngôi sao ta chọn là em

Từ đây mãi mãi kề bên ta nằm

Trong bao làn sóng rì rầm

Sóng cây sóng biển sóng xanh rét trời

Ta chỉ lựa một làn thôi

Ấy là làn sóng thân người em đây

Bao nhiêu giọt nước rễ cây

Bao nhiêu tia sáng tuôn đầy về ta

Bình minh hay buổi chiều tà

Chỉ mơ có mớ tóc xòa của em

Bao quà xứ sở ai đem

Mà ta chỉ chọn trái tim em nồng

TẾ HANH dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Khi anh chết đi, em đặt bàn tay lên mắt anh,

để lúa mì và ánh sáng những bàn tay yêu dấu

trải chất mát tươi lên người anh lần nữa,

để thấy sự dịu dàng thay đổi cuộc đời anh.

Trong giấc ngủ,, chờ em, anh mong em vẫn sống

vẫn cảm thấy mùi hương mến yêu của biển,

mong tai em vẫn nghe được gió reo

em vẫn đi trên cát xưa ta đã cùng đi

Những gì anh yêu, anh muốn cho sống mãi

em, anh ca ngợi, anh yêu hơn tất thảy

nên nở hoa rồi, cứ nở mãi, em ơi,

để vươn tới chỗ tình của anh đòi hỏi,

để bóng anh còn được dạo trên tóc em

và hiểu được vì sao anh hết lòng ca ngợi

TẾ HANH dịch

___________________________________

AMRITA PRITAM (ẤN ĐỘ)

TRÍ NHỚ

Ngôi sao sông trời

Lặn vào đáy nước

Ánh sáng thẳm sâu

Làm tôi thao thức

Lại nghĩ về anh

Sâu hơn cuộc đời

Dài hơn cuộc đời

Chỉ còn trí nhớ!

Đêm dài trăn trở

Sắp rạng sáng rồi

Vệt nâu là đất

Vệt xanh là trời

Ai nói cùng tôi

Hết điều bí ẩn

Trong cuộc đời anh?

Hai sừng trăng non

Bữa nay quá nhọn

Tưởng chừng xuyên thủng

Bờ chắn tim tôi!

Trí nhớ nóng hực

Đốt cháy trong lòng

Kỷ niệm còn đó

Bốn bề lửa nung!

BẰNG VIỆT dịch

___________________________________

NEZVAL (TIỆP KHẮC)

RONDEL

Em đừng giận vì anh lén cả gan

Ngây ngất hôn hào quang em chói tỏa

Như con chim bồ câu hiền của Chúa

Cái hôn anh sà xuống đậu tay em

Như tu sĩ đột nhiên quên hết sợ

Vượt phòng tu, bay ra với không gian.

Em đừng giận vì anh lén cả gan

Ngây ngất hôn em hào quang chói tỏa

Cái đêm này – như đêm Phục sinh,

Tay em đưa, anh đắm đuối nâng hôn,

Ngón tay em run run, như cánh động.

Những cái hôn, những con chim bay lên.

Em đừng giận vì anh lén cả gan…

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

LỜI TỪ BIỆT VÀ CHIẾC KHĂN

Từ biệt nhé và nếu là lần cuối

Cũng đủ rồi, cũng kỳ diệu chứ sao,

Từ biệt nhé và nếu còn gặp nữa

Không phải ta đấy trở lại đâu nào

Thật diệu kỳ, nhưng niềm vui có hạn

Hãy im đi, ta biết nỗi buồn rồi

Cái hôn, chiếc khăn, hồi còi tàu rúc

Cười đôi lần rồi tự để buông xuôi

Từ biệt nhé và nếu lời đã cạn

Chút kỷ niệm còn rung mãi lòng ta

Nhẹ như chiếc khăn, nhẹ như tấm thiếp

Làm say lòng với mùi thoảng bay qua

Nếu ta thấy những gì người chẳng thấy

Em chỉ phương nam và chiếc tổ đợi chờ

Hỡi chim én, say trời xanh, đành vậy

Em là cánh chim, ta chỉ lời ca

Từ biệt nhé và nếu là lần cuối

Mặc trong ta chút hy vọng tàn hơi

Nếu ta mong gặp em lần nữa

Chiếc khăn tay, lời từ biệt – ơi đời!

1943

TẾ HANH dịch

___________________________________

BORIS PASTERNAK (NGA – LIÊN XÔ)

GIẤC MƠ

Anh mơ thấy mùa thu trong ánh sáng lờ mờ của các vuông cửa kính,

Bè bạn và em giữa đám vui ồn.

Như một con chim ưng, quen săn máu tươi, từ các tầng mây lộng,

Tim anh sà ngay xuống giữa tay em.

Nhưng thời gian trôi, già nua dần, rồi câm lặng,

Và ánh bình minh từ phía ngoài vườn

Vừa nhuốm bạc các khung cửa sổ

Vừa đội lên các ô kính những giọt lệ máu buổi thu phân

Nhưng thời gian trôi qua và trở nên già lão,

Lụa bọc ghế rạn dần và tan rã như băng.

Bất thần, đang lớn tiếng, em bỗng nghẹn lời và im bặt,

Và giấc mơ tất lụi, như dư âm của tiếng chuông ngân.

Anh bừng tỉnh. Ánh rạng động vừa le lói

Như mùa thu, và gió lướt đi xa

Cuốn theo hàng bạch dương chạy giữa lưng trời

Như trận mưa rơm sau chiếc xe bò kéo.

HOÀNG HƯNG và NGUYỄN ĐỨC DƯƠNG dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Vừa lướt qua đây một dấu móng tay đầy bí ẩn,

“Khuya rồi. Thôi anh ngủ. Rạng ngày xem lại anh sẽ hiểu ra.

Còn từ giờ đến khi anh tỉnh giấc, em yêu,

Không ai được chạm vào em như anh chạm”.

Anh chạm vào em mãnh liệt sao. Ngay cả khi anh chạm cặp môi đồng

Em cũng xúc động như nhà hát lặng đi vì thiên bi kịch.

Như mùa hạ nụ hôn anh. Cứ kéo dài, đà đận

Mãi sau rồi mới nổ thành giông.

Anh uống, như chim trời. Nuốt đến ngất ngây,

Cứ thong thả những vì sao chảy qua cổ hộng.

Còn những chú họa mi mắt mở tròn, run rẩy,

Từng giọt lần lần rút kiệt vòm đêm.

HOÀNG HƯNG và NGUYỄN ĐỨC DƯƠNG dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Sẽ chẳng còn ai nữa trong nhà

Ngoài bóng hoàng hôn. Chỉ còn đơn độc

Ngày đông qua những khoảng rèm

Chưa buông hết

Chỉ có ánh quay tròn loang loáng

Của những làn ẩm ướt trắng phau

Chỉ có những mái nhà và tuyết

Ngoài mái nhà và tuyết – có ai đâu

Và giá băng lại khởi sự vẽ vời

Và lại bắt đầu ám ảnh tôi

Nỗi muộn sầu năm trước

Và những chuyện của mùa đông trước

Và lại nhói đau đến tận bây giờ

Cái lỗi lầm không sao nguôi được

Và nỗi đói củi lò

Sẽ đè nặng những khung cửa sổ

Nhưng bất chợt lướt trên rèm cửa

Luồng run khi động bóng ai vào

Từng bước chân đo không gian lặng lẽ

Như tương lai, em sẽ bước vào

Em sẽ hiện ra bên cửa

Mặc một cái gì bình dị, trắng tinh

Một cái gì may bằng chất liệu

Dệt thành hoa tuyết mùa đông.

HOÀNG HƯNG và NGUYỄN ĐỨC DƯƠNG dịch

___________________________________

SANDOR PETOFI (HUNGARI)

CHIẾC XE BỐN CON BÒ KÉO

Chuyện đẹp như thế này

Thủ đô ta ít có

Đường của ta lộng gió

Nẻo dài vắt vẻo ngồi xe

Bốn con bò đi, nặng nề bước một

Đêm trong chiếu sáng một vầng

Trăng kia nhẹ lướt trên tầng mây bông

Vợ ai đi kiếm mộ chồng

Hay làn gió thoảng trên đồng cỏ tươi

Hương thơm tỏa ngát lưng trời

Bốn con bò kéo, đường dài bước một

Tôi ngồi trên xe cùng bạn tốt

Tôi ngồi bên cạnh Eva

Người người vui hát gần xa chuyện trò

Chập chờn đôi mắt tôi mơ

Ghé tai khẽ bảo nàng cho tự tình:

“Không ngắt lấy vì sao xinh

Về cho đôi lứa chúng mình vui chơi?”

Bốn con bò kéo dài hơi

Đường xa bước một chân tôi nặng nề

Bên nàng tôi nói tỉ tê

“Không ngắt vì sao xa

Về cho đôi lứa chúng ta vui vầy?

Mai sau có phải chia tay

Em, anh có phải cách ngày cách đêm

Sao kia sẽ dẫn đường tìm

Nhớ ngày đôi trẻ trao duyên tự tình”

Chúng tôi giơ tay ngắt

Một vì sao cho đôi lứa chúng tôi

Trên xe ấm áp cùng ngồi

Bốn con bò kéo, đường dài bước một

NGUYỄN XUÂN SANH dịch

___________________________________

MÂY ĐANG ĐÈ NẶNG

Mây đang đè nặng

Trên cành mưa sa

Lá cây đã rụng

Họa mi còn ca.

Không còn sớm nữa

Em ơi, ngủ chưa?

Có nghe chim ca

Những lời đau khổ?

Mưa không ngừng đổ

Họa mi còn ca

Nghe lời đau khổ

Ai không cảm hòa

Còn thức ư em

Hãy nghe chim nhỏ

Chim, chính tình anh

Hồn anh than thở

HOÀNG TRUNG THÔNG dịch

___________________________________

TỰ DO, ÁI TÌNH

Tự do và Ái tình

Vì các ngươi ta sống

Vì tình yêu lồng lộng

Tôi xin hiến đời tôi

Vì tự do muôn đời

Tôi hy sinh tình ái.

XUÂN DIỆU dịch

___________________________________

VỢ VÀ GƯƠM

Con chim câu trên mái

Ngôi sao sáng trời xa

gần gụi bên tim ta

Vợ ta yêu say đắm

Ta ru nàng đầm ấm

Như run rẩy cành cây

Giọt sương đầu lá thắm

Và mỗi lần hôn nhau

– Sao lại không, hỡi bạn? –

Ta hôn nàng rất lâu

Môi ta nào biết chán,

Hai đứa chuyện bông lông

Lời chỉ nghe nửa đoạn

Nửa tiếng chìm im lặng

Trong khoảng những hôn nồng

Niềm vui ta mênh mông

Tình yêu ta vô hạn

Hạnh phúc ta tỏa sáng

Như hạt ngọc tươi trong

Ôi vì vậy, phải không

Mà gươm ta buồn nản

Trông nó ở góc phòng

Cứ nhìn ta, u ẩn

Vì sao, gươm ta ơi

Mắt mày trong giận dữ

Màu điên hay sao chứ

Mới sinh điều ghen tuông?

Thôi đi, anh bạn đường

Đừng yếu hèn như thế

Mày là trai, không thể

Chiếm được chỗ người thương

Rõ là điều vô cớ

Can chi mà lo âu

Mày hẳn hiểu từ lâu

Nàng ta yêu làm vợ

Tâm hồn kia rạng vỡ

Đẹp vô giá, tuyệt trần

Trời sinh mấy giai nhân

Có ai bì nàng được?

Đến khi nào Đất nước

Cần ta ra chiếnt rường

Thì chính nàng đến trước

Tự tay nàng mang gươm

Thắt vào lưng cho ta

Mà nói lời tiễn biệt:

Anh cùng gươm đi đi

Giữ cho tròn chữ tiết.

TỐ HỮU dịch

___________________________________

ALEXANDER POUCHKIN (NGA)

CHIẾC KHĂN SAN MÀU ĐEN

Lòng đau xé, tưởng như điên dại,

Mỗi lần tôi nhìn lại chiếc khăn san.

Ngày tôi còn trai trẻ sống lang bang –

Yêu nồng thắm một cô nàng Hy Lạp

Cô gái đẹp cũng yêu tôi thắm thiết,

Nhưng không lâu tôi gặp phận rủi ro…

Một lần kia họp bè bạn gần xa,

Tên Do Thái cũng ở đâu mò đến.

“Ngài củng bạn ở đây vui chè chén

(Nó rỉ tai) con Hy Lạp phản rồi!”

Tôi thưởng tiền rồi tống hắn đi ngay

Và cho gọi tên người nhà tin cẩn.

Trên mình ngựa chúng tôi lao phóng thẳng,

Nỗi thương đau thầm nén lặng trong lòng.

Tôi run lên, đôi mắt bỗng tối sầm…

Khi thoáng thấy bóng nhà quân phản phúc.

Chốn phòng riêng một mình tôi lẻn bước…

Thằng Acmen ôm con bé đang hôn.

Lòng sôi lên: loảng xoảng rút đường gươm…

Quân khốn khiếp… chiếc hôn còn chưa rứt…

Tôi di chân lên xác không đầu tóc,

Tái mặt đi lặng lẽ đứng nhìn nàng

Nhớ lời van và máu lại chảy tràn…

Cô gái chết và ái tình rũ chết!

Tháo chiếc khăn của nàng trên mái tóc

Tôi hằm hằm lau máu đẫm trên gươm.

Khi bóng chiều mờ mịt nặng nề buông,

Sai đầy tớ ra Đunai vứt xác.

Từ ngày đó không còn hôn mắt đẹp,

Không còn chờ những buổi tối hân hoan.

Lòng đau xé tưởng như điên dại,

Mỗi lần tôi nhìn lại chiếc khăn san.

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Hết rồi – tình đã vỡ tan

Anh ôm lần chót đôi bàn chân em

Những lời chua xót thốt lên –

Anh nghe lời đáp của em – Hết rồi

Anh không còn tự dối thôi

Nỗi sầu anh chẳng trọn đời dõi em

Chuyện tàn, có thể anh quên

Tình yêu không thể đáp đền cho anh!

Trẻ trung hồn lại đẹp xinh,

Mai em được biết bao tình mến yêu.

XUÂN DIỆU dịch theo bản dịch nghĩa của THÚY TOÀN

___________________________________

GỬI…

Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu:

Trước mặt anh em bỗng hiện lên

Như hư ảnh mong manh vụt biến,

Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.

Giữa day dứt sầu đau tuyệt vọng

Giữa ồn ào xáo động buồn lo

Tiếng em nói bên tai anh văng vẳng

Bóng dáng em anh gặp lại trong mơ.

Tháng ngày qua. Những con gió bụi

Đã xua tan mộng đẹp tuổi thơ

Lãng quên rồi giọng em hiền diệu

Nhòa tan rồi bóng dáng nguy nga.

Giữa cô quạnh âm u tù hãm

Bóng đời trôi quằn quại hắt hiu

Chẳng thiên thàn, chẳng nguồn cảm xúc,

Chẳng đời, chẳng lệ, chẳng tình yêu

Cả hồn anh bỗng bừng bừng tỉnh giấc

Trước mắt anh em lại hiện lên

Như hư ảnh mong manh vụt biến

Như thiên thần sắc đẹp trắng trong

Trái tim lại rộn ràng náo nức

Vì trái tim sống dậy đủ điều

Cả tiên thần, cả nguồn cảm xúc

Cả đời, cả lệ, cả tình yêu

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Một chút tên tôi đối với nàng

Sẽ chìm như tiếng sóng buồn lan

Âm thầm mòn mỏi bến bờ vắng

Như tiếng đêm thâu lạc giữa ngàn.

Ngày nào đó trên mặt trang kỷ niệm

Nó chỉ còn là dấu vết không hồn

Giống như hình phác trên mộ chí

Nét ngoằn ngoèo một thứ tiếng xa xăm.

Tên cũ từ lâu bị lãng quên

Chẳng còn gợi lại được hco em

Tình xưa êm ái và trong trắng

Trước mối tình ai mới dấy lên.

Nhưng nếu gặp ngày buồn rầu đau đớn

Em thầm thì hãy gọi tên lên

Và hãy tin: Còn đây một kỷ niệm

Em vẫn còn sống giữa một trái tim.

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

NGÀI VÀ ANH, CÔ VÀ EM

Nàng buột miệng đổi tiếng ngài trống rỗng

Thành tiếng anh thân thiết đậm đà,

Và gợi lên trong lòng đang say đắm

Bao ước mơ tràn hạnh phúc reo ca,

Trước mắt nàng tôi trầm ngâm đứng lặng

Không thể nào rời ánh mắt khỏi nàng,

Và tôi nói: thưa cô, cô đẹp lắm!

Và thâm tâm: anh quá đỗi yêu em!

THÚY TOÀN dịch

___________________________________

ROBERT ROJDESTVENSKI (LIÊN XÔ)

TRAO CHO CÔ TÌNH YÊU

– Trao cho cô tình yêu?

– Hãy trao!

– Nhưng vấy bẩn?…

– Trao cả vấy bẩn!

– Tôi muốn đoán xem…

– Bất cứ lúc nào!

– Tôi muốn hỏi đôi điều…

– Chấp nhận!

– Nếu như tôi gọi cô?…

– Em sẽ ra.

– Và gõ cửa…

– Em sẽ ra mở cửa.

– Nếu gặp điều không may?

– Em vẫn ra.

– Cả khi tôi lừa cô?

– Không sợ!

– Nếu tôi bảo cô hát…

– Em hát ngay.

– Nếu tôi bảo cô giết…

– Em sẽ giết!

– Bảo cô xa bạn bè…

– Em xa ngay.

– Nếu tôi bảo cô chết?

– Em sẽ chết!

– Nếu gặp tường ngăn cách…

– Em phá tan.

– Nếu tôi gặp nguy hiểm?…

– Em sẽ cứu.

– Không kêu van nếu đau?

– Không kêu van.

– Nếu gặp điều bất công?

– Em sẽ chịu,

– Cả trăm điều bất công?

– Vâng, cả trăm!

– Trao tình yêu cho cô?

– Hẳn thế!

– Không được đâu, cô nhầm!

– Sao lại nhầm?

– Vì đơn giản là tôi

Không bao giờ

yêu

Nô lệ!

THÁI BÁ TÂN dịch

___________________________________

VÂNG, TỪ TÌNH YÊU BẮT ĐẦU TẤT CẢ

Vâng, từ tình yêu bắt đầu tất cả

Người ta bảo:

“Thoạt

là

Lời…” (*)

Nhưng tôi, tôi qua quyết:

Bắt đầu tất cả

từ tình yêu…

Vâng, từ tình yêu bắt đầu tất cả

Cần lao khó nhọc

và sự tiên tri,

mắt hoa

và mắt trẻ

Vâng, từ tình yêu tất cả bắt đầu…

Từ tình yêu tất cả bắt đầu

Tôi biết lắm

kể cả hận thù,

hận thù

cô em

muôn thuở

của tình yêu

Vâng, từ tình yêu tất cả bắt đầu:

và niềm mơ, và nỗi sợ

và thảm kịch và khốn cùng

Rượu nho

thuốc súng

những chiến công.

Từ tình yêu bắt đầu tất cả

Khi mùa xuân trở về

Tình yêu bảo “Hãy sống”

và bạn xông lên

Bạn trỗi dậy

Bạn bắt đầu

Lại bắt đầu tất cả từ tình yêu

HOÀNG HƯNG dịch

(*) Trích dẫn Kinh Thánh của đạo Thiên chúa

___________________________________

STEPAN CHTCHIPATCHEV (LIÊN XÔ)

BA BÀI THƠ KHÔNG ĐỀ

Một vì sao hôm

Từ cao ánh giải

Rừng trầm mặc đen

Lòng anh se lại.

Vì những ánh lung linh

Mà hôm nay anh ngó

Phải để bốn vạn năm

Đến cùng anh gặp gỡ

Còn em em chỉ có

Một khoảng đường ngắn thôi

Nhưng em không hề nghĩ

Đến cùng anh kịp thời

(1938)

Gió gào thét trong rừng

Trên mái nhà mưa gió

Đêm nay nghĩ đến em

Đến nơi xa em trọ.

Dầu anh ở nơi nào

Dầu mưa gào gió thét

Không hạnh phúc nào hơn

Biết em trên trái đất

(1942)

Đời anh anh gửi em

Cả vui buồn mọi nỗi

Anh có thể dối em,

Thơ anh không thể dối

Được như trên cửa sổ

Nghiêng xuống cuộc đời mình

Hai ta ai biết được

Em chết trước hay anh.

Chỉ một ước mơ thôi

Ngày ngày anh lặp lại

Sau khi anh chết rồi

Tình anh còn mãi mãi

(1946)

TẾ HANH dịch

___________________________________

RABINDRANATH TAGORE (ẤN ĐỘ)

KHÔNG ĐỀ

Đôi ta ở bên nhau

Khi Mùa Xuân gõ cửa:

– Hãy để cho tôi vào!

Xuân mang cho lứa đôi.

Tiếng thầm của niềm vui

Tiếng nhẹ nhàng rung khẽ

Của mầm non mới hé.

Ta đang mải trầm tư

Em bên sa quay sợi

Mùa Xuân dần đi xa

Và đột nhiên biến vội

Cùng với những đóa hồng

Nở muộn trên cành hoa

Hỡi em yêu bây giờ

Em không còn đây nữa

Mùa xuân lại gõ cửa:

– Hãy để cho tôi vào!

Xuân chỉ còn mang đến

Tiếng lá khô xạc xào

Tiếng gù vọng chim câu.

Ta ngồi bên cửa sổ

Và một bóng mơ hồ

Ngồi bên ta lặng lẽ

Buồn se những mộng mơ…

Và Mùa Xuân không còn

Những nỗi đau thầm nữa

Để mang đến cho ta

Mùa Xuân mà muôn nhà

Đón tưng bừng vào cửa!

NGUYỄN VIẾT LÃM dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Em mặc áo mới hôm nay, vì cả người em muốn

cất lên tiếng hát

Em tặng trọn đời em vẫn còn chưa đủ: mỗi sáng

mai, em lại muốn sáng tạo ra những quà

tặng mới, hiền từ sâu thẳm của tình em.

Và mặc chiếc áo mới hôm nay, chẳng phải em hiện

trước mặt chàng như một hiến dâng mới mẻ?

Cũng như trời chiều, hồn em nhuộm một màu phơi

phới bao la, bởi thế cho nên em sẽ thay

tấm mạng che người, để cho khi xanh màu

mơn mởn cỏ non, khi óng ánh như đồng

lúa mùa đông trải mượt.

Hôm nay, áo em cũng giống như sắc trời muốn động mưa.

Áo sẽ khoác cho người em màu sắc của vô biên

và ánh phản chiếu của những ngọn đồi

bên kia biển lớn

Nếp áo mang niềm vui của những đóa mây mùa

hạ dạo bay qua khắp khung trời.

NGUYỄN VIẾT LÃM dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Đôi mắt băn khoăn của em buồn

Đôi mắt em muốn nhìn vào tâm tưởng của anh

Như trăng kia muốn vào sâu biển cả

Anh đã để cuộc đời anh trần trụi dưới mắt em

Anh không dấu em một điều gì

Chính vì thế mà em không biết gì tất cả về anh.

Nếu đời anh chỉ là viên ngọc,

anh sẽ đập nó ra làm trăm mảnh

và xâu thành một chuỗi

quàng vào cổ em

Nếu đời anh chỉ là một đóa hoa

tròn trịa dịu dàng và bé bỏng

anh sẽ hái nó ra để đặt vào mái tóc em.

Nhưng em ơi, đời anh là một trái tim

Nào ai biết chiều sâu và bến bờ của nó

Em là nữ hoàng của vương quốc đó

Ấy thế mà em có biết gì biên giới của nó đâu.

Nếu trái tim anh chỉ là một phút giây lạc thú

Nó sẽ nở ra thành một nụ cười nhẹ nhõm

và em thấy hiểu rất nhanh

Nếu trái tim anh chỉ là khổ đau

Nó sẽ tan ra thành lệ trong

và lặng im phản chiếu nỗi niềm u uẩn

Nhưng em ơi, trái tim anh lại là tình yêu.

Nỗi vui sướng, khổ đau của nó là vô biên,

Những đòi hỏi và sự giàu sang của nó là trường cửu

Trái tim anh cũng ở gần em như là đời em vậy

Nhưng chẳng bao giờ em biết trọn nó đâu.

ĐÀO XUÂN QUÍ dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Tôi nắm tay nàng

Và ghì chặt nàng vào lồng ngực của tôi.

Tôi muốn sắc đẹp của nàng đầy ắp cánh tay tôi

Muốn dùng những chiếc hôn đoạt lấy nụ cười tươi mát của nàng

Muốn dùng mắt tôi uống no cái nhìn ảm đạm của nàng

Nhưng than ôi, bây giờ tất cả ở đâu?

Ai có thể cướp được màu xanh trên trời thẳm?

Tôi muốn nắm trong tay sắc đẹp của nàng

nhưng nó cứ thoát ra,

Và trong tay tôi chỉ còn thân thể

Tôi đã mỏi mệt quay về, thất vọng.

Ôi, thân thể làm sao mà chạm đến cái bông hoa

chỉ tinh thần mới chạm được?

ĐÀO XUÂN QUÍ dịch

___________________________________

KHÔNG ĐỀ

Khi trời sắp tối, tôi hỏi nàng!

“Tôi đã đến nơi kỳ diệu nào đây?”

Nàng chỉ nhìn xuống

Và lúc nàng rời xa

nước trong vò sóng sánh

Hàng cây lơ lửng trên bờ sông

và đất hiện ra

như đã từ lâu thuộc về quá khứ.

Mặt nước lặng câm

Những cây tre im lìm tăm tối

Từ dưới đường cỏ vang lên

tiếng một chiếc vòng lanh canh

chạm vào vò nước.

Thôi đừng chèo nữa

và hãy buộc thuyền vào chỗ gốc cây này

bởi tôi yêu cái nhìn của mảnh đất này đây

Sao hôm đã lặn xuống đằng sau vòm uốn của ngôi đền

và bậc thang bằng cẩm thạch xanh xao

đang ám ảnh dòng sông đen tối.

Những khách du chậm trễ thở dài,

Bởi ánh sáng từ những cửa sổ bị che khuất

đã len vào trong bóng tối

qua những hàng cây

và những bờ bụi bên đường.

Lại vẫn tiếng một chiếc vòng

lanh canh

chạm vào vò nước

và tiếng chân trở về,

từ con đường rải đá, vang lên.

Đêm sâu dần,

những cái tháp trên lâu đài trông như những bóng ma

và có tiếng vo ve của phố phường mệt mỏi.

Thôi đừng chèo nữa,

Hãy buộc thuyền vào một gốc cây.

Hãy để tôi tìm sự nghỉ ngơi trên mảnh đất diệu kỳ này

trên mảnh đất mơ màng nằm dưới vòm sao,

nơi bóng tối rùng mình

vì nghe tiếng lanh canh

của một chiếc vòng chạm vào vò nước.

ĐÀO XUÂN QUÍ dịch

___________________________________

TOREZ DITLEVSEN (ĐAN MẠCH)

THÚ NHẬN

Chẳng thể nào chia tay anh

Nhưng em phải đành thú nhận

Trên đôi tay em yếu mềm

Hạnh phúc chúng mình quá nặng

…. Em nhớ ngôi nhà ngày xưa

Trên bàn một bình hoa lớn

những đóa hoa hồng mảnh mai

Nở tự bao đời trong kính

Em còn bé con ngốc nghếch

Say mê vẻ đẹp lạ lùng

Bình hoa một lần em nhấc

Tìm điều bí ẩn bên trong

Em nhỏ – bình hoa thì lớn

Bao nhiêu hồi hộp trong lòng

Khao khát đưa tay em với

Để bình hoa xuống cạnh chân

Thời khắc tưởng chừng vô tận

Người lớn chẳng hề có ai…

Chỉ một mình nỗi dại dột

Như chim quệt cánh lên vai

Đôi tay nhỏ nhoi bạo dạn

Buông bình – tựa quả bóng tròn

Thủy tnh vỡ tung ngàn lệ

Vang như tiếng khóc thiên thần

Yêu em anh đừng yêu quá

Bởi em chẳng biết giữ gìn

Hạnh phúc biết đâu đổ vỡ

Như bình hoa ấy mong manh.

HOÀNG HỮU PHÊ dịch

___________________________________

WALT WHITMAN (MỸ)

KHÔNG ĐỀ

Hai mươi tám chàng trai đang tắm dưới hồ

Hai mươi tám chàng trai thảy đều thân thiết,

Hai mươi tám năm sống làm đàn bà mà cô quạnh

thế này đây

Nàng là chủ ngôi nhà đẹp trên bờ

Lộng lẫy yêu kiều nấp sau rèm cửa

Trong những chàng trai, nàng thích chàng nào hơn cả?

Người xoàng nhất ở đây cũng là đẹp với nàng

Nàng đi đâu nàng ơi? Vì ta thấy nàng

Ngụp lặn tận đàng kia, dù vẫn đứng trong phòng

im như khúc gỗ

Nàng nhún nhảy tươi cười tiến ra bãi cát, làm

người thứ hai mươi chín ra tắm nơi đây,

Những chàng trai không thấy bóng nàng, nhưng

nàng thấy những chàng trai và yêu họ

Nước lấp lánh những chòm râu, chảy dài mái tóc

Mạch mạch suối tuôn trên thân thể những chàng trai

Một bàn tay vô hình cũng mơn man thân thể họ,

Bàn tay run run từ thái dương xoa cuống cạnh sườn

Những chàng trai bơi ngửa, bụng lóa trắng ưỡn

lên dưới nắng, họ không hỏi ai đang ôm ghì họ

Họ không rõ ai hổn hển uốn mình lên người họ

thân mềm như một cánh cung

Họ không biết họ té nước lên người ai khi nô giỡn.

VŨ CẬN và ĐÀO XUÂN QUÝ dịch

___________________________________

NICOLAS VAVJAROV (BUNGARI)

BÀI THƠ VĨNH BIỆT

Tặng vợ tôi

Đôi khi anh sẽ vào trong giấc ngủ em

Như một khách thăm bất ngờ và xa ngái…

Em, em chớ để anh ngoài đường cái

Với anh em đừng chốt cửa cài then!

Anh sẽ vào, lặng yên, và anh sẽ ngồi rất khẽ

Đôi mắt đăm đăm xuyên bóng tối, nhìn em

Và khi anh đã ngắm em đến mòn con mắt

anh sẽ hôn em, rồi thì – anh lại ra đi.

XUÂN DIỆU dịch

(*) Bài thơ được viết một hôm trước khi nhà thơ bị bọn phát-xít hành hình.

___________________________________

ANDREI VOZNESENSKI (LIÊN XÔ)

BÀI HÁT CÂY TÁO

Cô sinh viên sinh vật trẻ trung và kém chịu lạnh nói với tôi:

Anh phi công Vôlôđia ôm hôn tôi và giữa cái hôn, mắt đầy say đắm anh rỏ trên cây táo một tia máu thắm

Tôi nghe cây táo rỉ rên

Đó là tiếng than đầu tiên

Như một luồng rung động

Mùa lộc non bắt đầu

Trong không khí diệu kỳ sinh nở

Xum xuê phấn hoa và hàng mi khép mở

Sau đó tôi không hiểu sự việc thế nào

Hỡi anh yêu, anh bỏ em hay sao?

Thịt cây táo có tình anh thêm sức nặng

Em thấy ghen với thân cây lên tiếng

Đêm đến tôi liền cầm một con dao

nhưng tay tôi bất lực

buông xuôi

Như ngọn đèn ô tô

mắt cây táo bật chiếu vào tôi

Mười chín con mắt

sắp thành ba hàng trên thân cây

Những cửa sổ mở ra rộn rã

Tám con mắt khác nháy theo trong lá

Như đau đớn, tức giận, bâng khuâng

Thế nào? Có gì xảy ra trong thân?

Dưới làn da màu quặn

Cô nữ sinh tái xanh ngồi giữa bạn bè

Hai mắt mở to im lặng

Có gì bí mật xảy ra?

Đêm sáng quá nghe mùi hương say đắm

Có gì dày vò trong sắc thắm

Tình yêu gọi đến những đỉnh cao xa

Tìm những gì đang tỉnh thức trong ta

Một trời sao lả tả

Những ý nghĩ của cây rào rào trong lá…

TẾ HANH dịch

___________________________________

ĐÔNG LẠI

Tay em ôm lấy vai anh

Ngoài ra không biết quanh mình gần xa

Chỉ còn hơi thở hai ta

Chỉ còn hơi biển mượt mà sau lưng

Lưng ta là vỏ ốc trăng

Mở ra khép lại phẳng bằng biển khơi

Lắng tai nghe thử em ơi

Ta như công thức của đời kết tinh

Giữa cơn giá lạnh mông mênh

lấy vai che chở mối tình miên man

Những gì là của anh em

Như che ngọn lửa, mu bàn tay bao.

Nếu như trong mỗi tế bào

Có linh hồn ở ra vào cửa ngăn

Ở trong tấm lưới anh giăng

Hồn em như thể cánh chim cập chờn

Những gì tối sẽ sáng hơn

Tiếng còi kết thúc qua cơn bồi hồi

Chúng ta không lẽ buông trôi

Giống như vỏ ốc để đời lặng im?

Trong khi chờ đợi hỡi em

Như cơn gió mạnh qua miền biển xanh

Anh trong em, em trong anh

Chúng ta ngủ giấc ân tình triền miên.

TẾ HANH dịch

___________________________________

MOHAMET EL SAID (ANGIÊRI)

Ở ĐÂU RỒI, NÀNG LÂYLA CỦA TÔI?

Lâyla của tôi đâu? nàng đang ở đâu? Giữa nàng

và tôi dựng lên một ngăn cách lớn

Trong số kẻ yêu nàng, nàng có đáp lại chăng,

lòng người tình đã mang nộp nàng quà cống lễ?

Quả tim tôi, nàng đã ném vào lửa và nó đã nếm

mùi đau chết nàng cho.

Từ khi tôi tìm bí ẩn lòng nàng và si mê sắc đẹp của nàng

Xa tôi, nàng gây cho tôi bao nỗi kinh hoàng.

Chúa hãy buộc tội việc nàng xa tôi!

Tôi đã biết mùi khát vọng và thấy rõ ràng nàng đã dối tôi

Lâyla sao nàng không đến, khi bao tâm hồn đã chịu làm của chuộc nàng,

Bao quả tim vì nàng si mê, bao mắt vì nàng than khóc?

Phải, mắt ta ơi, hãy tuôn dòng lệ vì không bao

giờ các người còn thấy đôi mắt của nàng

Trời đất đã đồng gạt bỏ nàng

Bao phen tôi năn nỉ hỏi người du khách: trên

đường đi anh có gặp Lâyla của tôi chăng?

Ai biết nhỉ? Có thể có những bàn tay đã gặp nàng,

những cặp mắt đã thấy nàng,

Để đáp lại, bao phen rồi, tôi chỉ nghe vang vọng lời tôi.

PHẠM HỔ dịch

___________________________________

CONSTANTIN SIMONOV (LIÊN XÔ)

ĐỢI ANH VỀ

Em ơi đợi anh về

Đợi anh hoài em nhé

Mưa có rơi dầm dề

Ngày có dài lê thê

Em ơi em cứ đợi.

Dù tuyết rơi gió nổi

Dù nắng cháy em ơi

Bạn cũ có quên rồi

Đợi anh về em nhé!

Tin anh dù vắng vẻ

Lòng ai dù tái tê

Chẳng mong chi người về

Thì em ơi cứ đợi!

Em ơi em, cứ đợi

Dù ai nhớ thương ai

Chẳng mong có ngày mai

Dù mẹ già con dại

Hết mong anh trở lại

Dù bạn viếng hồn anh

Yên nghỉ nấm mồ xanh

Nâng chén tình dốc cạn

Thì em ơi mặc bạn

Đợi anh hoài em nghe

Tin rằng anh sắp về!

Đợi anh anh lại về

Trong tiếng cười ngạo nghễ

Ai ngày xưa rơi lệ

Hẳn cho sự tình cờ

Nào có biết bao giờ

Bởi vì em ước vọng

Bởi vì em trông ngóng

Tan giặc bước đường quê

Anh của em lại về

Vì sao anh chẳng chết!

Nào bao giờ ai biết

Có gì đâu em ơi

Chỉ vì không ai người

Biết như em chờ đợi.

TỐ HỮU dịch

___________________________________

ALEXEI SOURKOV (LIÊN XÔ)

TRONG CHIẾN HÀO

Tặng Sofia Krevs

Trong hầm ta ánh lửa sáng ngời

Từng thanh củi bọt sùi như lệ ứa

Chiếc đàn dạo một điệu trầm và nhẹ

Ca ngợi mắt em, ca ngợi nụ cười em.

Anh nắm đây, trên tuyết, gần Mạc-Tư-Khoa

Những hàng cây đang ngọt ngào thẫm thĩ

Cái bản tình ca anh vừa hát đấy

Bản tình ca buồn anh mong được em nghe

Giữa chúng ta dù xa cách mênh mông

Dù cái chết gần anh mấy bước

Dù có cả một cánh đồng băng tuyết

Trên đường đi – anh sẽ đến cùng em.

Ta hát ta đàn, ta dẹp yên bão táp

Hạnh phúc mất đi anh dẫn nó trở về

Tình anh sưởi chiến hào thêm ấm áp

Tình yêu này cháy mãi giữa tim anh

ĐÀO XUÂN QUÝ dịch

___________________________________

JACQUES PRÉVERT (PHÁP)

PARI BAN ĐÊM

Ba que diêm trong đêm đánh từng que một

Que đầu nhìn trọn mặt em

Que thứ hai nhìn đôi mắt

Que cuối nhìn miệng em

Rồi tối hẳn cho anh nhớ lại

Tất cả nét yêu khi xiết chặt em vào lòng.

___________________________________

CHO EM, TÌNH ANH HỠI

Anh đi chợ chim

Anh mua chim

Cho em

Tình anh hỡi

Anh đi chợ hoa

Anh mua hoa

Cho em

Tình anh hỡi

Anh đi chợ sắt

Anh mua xiềng

Đôi xiềng nặng

Cho em

Tình anh hỡi

Rồi anh đi chợ bán người

Anh tìm em

Nhưng tìm chẳng thấy em

Tình anh hỡi.

HOÀNG HƯNG dịch

___________________________________

MỤC LỤC

1. Cầu Mirabô Guillaune Apollinaire

2. Tôi biết chăng tình tôi

3. Phép màu nhiệm của mưa Anna Blandiana

4. Xonnê Arvers

5. Cuộc hẹn hò bất tuyệt Louis Aragon

6. Tình yêu và hạnh phúc

7. Bài ca gương vắng người soi

8. Mấy vần thơ trữ tình Akhmet Arikeev

9. Những bài thơ thể Tanka Axida Takako

10. Đối khúc Elisaveta Bagriana

11. Trong tim em một nỗi buồn George Gordon Byron

12. Mặt trời của những người không ngủ

13. Khi anh nhìn em khóc

14. Quay lại đi anh Benava Avdouraouv

15. Em nhớ lại… Olga Bergoltz

16. Em rất thích… Bertalicia Peranta

17. Danh vọng vinh quang… Alexandr Blok

18. Một tiếng đến gần

19. Gửi nàng Christo Botev

20. Gửi mối tình đầu

21. Bài thơ xanh Wladislaw Broniewaki

22. Mùa đông cũ Quasimodo Salvatore

23. Miền đất nơi sinh ra… Dexanca Maximovitch

24. Nếu em như trái đất Blaga Dimitrova

25. Chẳng tình yêu

26. Mùa xuân nào giống niềm vui Sergei Essenin

27. Hoa nói cùng tôi

28. Tôi nhớ

29. Trên cầu Evgueni Evtouchenko

30. Thơ tặng Nicolas Guillea

31. Tình ca nhỏ ở Plôpđip

32. Bài ca của nàng Eva Mary Galmor

33. Nếu hoa cũng biết Henrich Heine

34. Mùa hè nồng cháy

35. Triệu năm

36. Thư và thơ Nazim Hikmet

37. Bài ca

38. Lại nói về em nữa

39. Hát ru

40. Em đã yêu anh từ hồi trước Liliam Himenez

41. Tình yêu trở lại Langston Hughes

42. Anh chàng da đen

43. Bài ca Victor Hugo

44. Vì anh nếm

45. Hoa và bướm

46. Em ơi đừng tin Jalin

47. Ru Attila Jozsef

48. Trán anh em để

49. Người đẹp ngày xưa

50. Hòn đất với hòn đất

51. Hồ Alphonse Lamartine

52. Gã ăn mày Mikhail Lermontov

53. Không tôi nào nữa yêu em

54. TÌnh yêu của kẻ chết

55. Cây mâm sôi màu xám Federico Garcia Lorca

56. Anh trả giá bao nhiêu phiền muộn

57. Xêrênat

58. Cô nàng ngoại tình

59. Em chân thành… Adam Mickiewitch

60. Hẹn nhau trong rừng cây

61. Đêm tháng tám

62. Em ơi biết mấy dặm đường Pablo Neruda

63. Ôi tình yêu cay đắng

64. Trong bao sao sáng

65. Khi anh chết

66. Trí nhớ Amrita Pritam

67. Rông-đen Nezval

68. Lời từ biệt và chiếc khăn

69. Giấc mơ Boris Pasternak

70. Vừa lướt qua đây…

71. Sẽ chẳng còn ai nữa…

72. Chiếc xe bò kéo Sandor Petofi

73. Mây đang đè nặng

74. Tự do ái tình

75. Vợ và gươm

76. Chiếc khăn san màu đen Alexandr Pouchkin

77. Hết rồi tình đã vỡ tan

78. Gởi…

79. Không đề

80. Ngài và anh, cô và em

81. Trao cho cô tình yêu Robert Rojdestvenski

82. Vâng, từ tình yêu tất bắt đầu

83. Một vì sao hôm Stepan Chtchipatchev

84. Gió gào thét trong rừng

85. Đời anh anh gửi em

86. Đôi ta ở bên nhau Rabindranath Tagore

87. Em mặc áo mới hôm nay

88. Đôi mắt băn khoăn của em buồn

89. Tôi nắm tay nàng

90. Khi trời sắp tối

91. Thú nhận Torez Ditlevsen

92. Hai mươi tám chàng trai Walt Whitman

93. Bài thơ vĩnh biệt Nicolas Vavjarov

94. Bài hát cây táo

95. Đông lại

96. Ở đâu rồi Lâyla Mohamet El Said

97. Em ơi đợi anh về Constantin Simonov

98. Trong chiến hào Alexei Sourkov

99. Pari ban đêm Jacques Prévert

100. Cho em, tình anh hỡi

Tin tức liên quan

Bài viết mới