Chào các bạn,
Mình đang tìm hiểu bài thơ bài xẩm này để có thể chia sẻ vài dòng với các bạn nhưng chưa biết khi nào xong. Thôi thì trong khi chờ đợi footnotes theo sau, mời các bạn thưởng thức âm nhạc trước nhé.
Đây là một bài xẩm chợ theo phong cách world music với hai kiểu hòa âm phối khí khác nhau nhưng đều có điểm chung là đều có tiếng đàn nhị (đàn cò) và giọng hát của Ngô Hồng Quang. Quang là một nghệ sĩ đa năng, anh có thể hát, chơi đàn bầu, đàn nhị, bộ gõ…, sáng tác và hòa âm phối khí.
Xẩm: Mục Hạ Vô Nhân – NS Ngô Hồng Quang, NSND Thanh Hoài, NSƯT Xuân Diệu
Mình thấy bài xẩm này hay có lẽ vì thích cách Ngô Hồng Quang thể hiện. Sau khi biết bài xẩm đó được phổ thơ của Nguyễn Khuyến (1835 -1909) thì mình có mong muốn tìm hiểu mọi thứ xung quanh bài thơ và bài xẩm để có thể hiểu được phần nào ý tứ mà người xưa muốn truyền lại.
Mục Hạ Vô Nhân | Ngô Hồng Quang x Trung Bảo x Thiên Thanh Band | Official Music Vìdeo. Ca sĩ Ngô Hồng Quang – Ban nhạc Thien Thanh – Nhạc sĩ mời đặc biệt: Trung Bảo; Đàn Tỳ Bà: Đàm Thái Hà; Đàn Nguyệt: Phạm Văn Anh; Sáo Trúc: Lê Thanh Xuân; Trống: Nguyễn Minh Hiếu; Đàn Nhị: Nguyễn Đình Đức & Nguyễn Quốc Bảo Khang; Đàn Tranh: Chu Thúy Anh; Đàn Tam Thập Lục: Nguyễn Mai Ngoc & Thuan Phuong; Đàn Bầu: Trịnh Nhất Minh
Mục hạ vô nhân: mục – mắt, hạ – dưới, vô – không, nhân – người. Tạm dịch: Dưới mắt không thấy người. Đây là tâm tư của anh hát xẩm mù có nàng vợ xinh đẹp? Nếu đúng vậy thì tâm tư đó cụ thể như thế nào và có ẩn chứa một tâm tư nào khác nữa hay không? – Đây là điều mình đang tìm hiểu.
Mục hạ vô nhân – Artists: Ngo Hong Quang (Dan Tinh & Voc), Nguyen Duc Minh (Dan Do), Nguyen Hoang Anh (Flute), Mai Le (Dan Tranh), Trung Bao (Beatbox) – Live show at Fuse – Đan Dòng Sáng (Sunlife Concert)
Nguyễn Khuyến vừa là nhà thơ trữ tình vừa là nhà thơ trào phúng. Mỗi chữ của ông vừa đẹp vừa sâu sắc. Ông làm quan giữa lúc nước mất nhà tan. Làm quan nhưng nổi tiếng là thanh liêm, chính trực. Vì cảm thấy bất lực, không làm được gì để thay đổi thời cuộc nên ông xin cáo quan về ở ẩn. Ngày đi học mình thích được học về thơ Nguyễn Khuyến.
Mục hạ vô nhân – Ngô Hồng Quang – Mỹ Linh, cùng guitarist Nguyên Lê nghệ sĩ nhạc Jazz người Pháp gốc Việt, vào tháng 2- 2017
Trên đây là vài nét phác họa rời rạc của bài thơ bài xẩm. Ở đây là minh có 7 clips, phần lớn với Ngô Hồng Quang hát với nhiều nghệ sĩ ca sĩ và dàn nhạc nổi tiếng.
Mục hạ vô nhân -Ngô Hồng Quang – Onno Krijn, nhạc sĩ Hà Lan năm 2013
Mời các bạn cùng thưởng thức nhé.
Chúc các bạn một ngày tốt lành.
Thu Hương
***
GIAO THOA – XẨM “MỤC HẠ VÔ NHÂN” | Nghệ nhân Bùi Công Sơn ft Ca Sỹ Quách Mai Thy | FESTIVAL Ninh Bình 2024 – VTV1
Mục hạ vô nhân (Xẩm chợ) (Thơ: Nguyễn Khuyến)
Mục hạ vô nhân, chúng anh đây mục hạ vô nhân Nghe em nhan sắc lòng xuân anh mấy rạt rào Dù em mặt phấn má đào
Mặt phấn má đào, dù em mặt phấn má đào Dửng dừng dưng cũng chẳng có thèm trông mà làm gì Em lấy anh cho đi trước làm vì
Đi trước làm vì em lấy anh cho đi trước làm vì Tay thì gác chiếu tay thì quàng vai Vén tay sờ chốn em ngồi
Sờ chốn em ngồi, vén tay sờ chốn em ngồi Em thì chẳng thấy, anh thời thở than Bâng khuâng như mất lạng vàng
Như mất lạng vàng, bâng khuâng như mất lạng vàng Cái sênh cái trống, cái đàn ai mang Ai ơi thương kẻ dở dang miệng ca tay gảy Khúc đàn tương tư Chẳng yêu chẳng nể chẳng vì
Chẳng nể chẳng vì chẳng yêu, chẳng nể chẳng vì Cũng liều nhắm mắt bước đi cho đành Một duyên hai nợ ba tình
Hai nợ ba tình một duyên hai nợ ba tình Chữ duyên kia với chữ tình ai mang Kẻo còn đi nhớ về thương Kẻo còn để mối tơ vương bên lòng Đôi ta chút nghĩa đèo bòng
Chút nghĩa đèo bòng, đôi ta chút nghĩa đèo bòng Dẫu mòn con mắt, tấc lòng nhãn khai Ngại ngùng những bước chông gai Những bước chông gai, ngại ngùng những bước chông gai Trần gian nhỡn nhục nào ai biết gì Cái tình là cái chi chi
Đố ai lên chốn chợ trời Dẫn anh lên khoắng một vài các ả nàng tiên
Là cái chi chi, cái tình là cái chi chi Yêu nhau phải bảo đường đi lối về Đôi ta trót nặng lời thề
Trót nặng lời thề, đôi ta trót nặng lời thề Đường xa dắt díu đi về có đôi Tới đâu người đứng ta ngồi khi đàn khi hát Mọi người đều vây quanh Ai ơi ăn ở cho đành Chứ ai ơi ăn ở cho đành
Mục Hạ Vô Nhân – Tân Nhàn ft NSUT Văn Ty
Mục hạ vô nhân
Thơ: Nguyễn Khuyến
Chúng anh đây mục hạ vô nhân Nghe em nhan sắc lòng xuân anh não nùng. Dù em má phấn chỉ hồng Dửng dừng dưng anh chẳng thèm trông làm gì. Lấy anh, anh cho đi trước để làm vì Tay thì dắt díu tay thì quàng vai Vén tay sờ chốn em ngồi, Em thì chẳng thấy, anh thời thở than. Bâng khuâng như mất lạng vàng, Cái sênh, cái trống, cái đàn ai mang? Ai ơi thương kẻ dở dang Miệng ca tay gẩy khúc đàn tương tư. Chẳng yêu chẳng nể chẳng vì Cũng liều nhắm mắt bước đi cho đành. Một duyên hai nợ ba tình Chữ duyên chi vướng, mối tình ai mang? Kẻo còn đi nhớ về thương. Kẻo còn để mối tơ vương bên lòng. Đôi ta chút nghĩa đèo bòng Dẫu mòn con mắt, tấm lòng dám sai Ngại ngùng những bước chông gai, Trần gian nhỡn nhục nào ai biết gì. Chữ tình là chữ chi chi, Yêu nhau phải bảo đường đi lối về. Đôi ta đã trót lời thề, Gần xa dắt díu đi về có đôi. Đến đâu người đứng ta ngồi Khi đàn khi hát những người chung quanh. Tới nơi những chốn thị thành Đôi bên hàng phố đắp danh đón mời Đố ai biết chốn chợ Trời, Dẫu ta lên khoắng một người nàng Tiên.
Nguồn: Khảo luận về Nguyễn Khuyến, Nguyễn Xuân Hiếu, Trần Mộng Chu, NXB Nam Sơn, 1960
