Trong tâm thức người Việt Nam, Tết Thanh Minh là sự kiện có ý nghĩa quan trọng. Thanh Minh gắn liền với lễ tảo mộ, cũng là dịp để mọi người tri ân, tưởng nhớ người thân đã mắt. Bài viết dưới đây, VOH xin được gửi đến bạn một số bài thơ Thanh Minh trong tiết tháng 3 để hướng lòng mình về tổ tiên, nguồn cội.
Top bài thơ Thanh Minh bất hủ
Nhắc đến thơ về Tết Thanh Minh, hẳn ai cũng từng nghe qua câu thơ “Thanh minh trong tiết tháng ba” được trích trong bài thơ Truyện Kiều của Đại thi hào Nguyễn Du. Thế nhưng, ngoài câu thơ trên thì trong kho tàng văn học nước ta còn có một số bài thơ về Tết Thanh Minh đã được gắn liền cùng năm tháng.
Cảnh ngày xuân – bài thơ Thanh Minh trong tiết tháng 3 (Tác giả: Nguyễn Du)
Ngày xuân con én đưa thoi, Thiều quang chín chục đã ngoài sáu mươi. Cỏ non xanh tận chân trời, Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
Thanh minh trong tiết tháng ba, Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh. Gần xa nô nức yến anh, Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân.
Dập dìu tài tử, giai nhân, Ngựa xe như nước áo quần như nêm. Ngổn ngang gò đống kéo lên, Thoi vàng vó rắc tro tiền giấy bay.
Tà tà bóng ngả về tây, Chị em thơ thẩn dan tay ra về. Bước dần theo ngọn tiểu khê, Lần xem phong cảnh có bề thanh thanh. Nao nao dòng nước uốn quanh, Nhịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.
(Trích: Truyện Kiều)
Thanh minh (Tác giả: Đỗ Mục)
Thanh minh thời tiết vũ phân phân, Lộ thượng hành nhân dục đoạn hồn. Tá vấn tửu gia hà xứ hữu? Mục đồng dao chỉ Hạnh Hoa thôn.
Dịch nghĩa
Tiết thanh minh mưa rơi lất phất Người đi trên đường buồn tan nát cả tấm lòng Ướm hỏi nơi nào có quán rượu Trẻ chăn trâu chỉ xóm Hoa Hạnh ở đằng xa.
Thanh minh (Tác giả: Nguyễn Trãi)
Nhất tòng luân lạc tha hương khứ, Khuất chỉ thanh minh kỷ độ qua. Thiên lý phần doanh vi bái tảo, Thập niên thân cựu tẫn tiêu ma. Sạ tình thiên khí mô lăng vũ, Quá bán xuân quang tư cú hoa. Liêu bả nhất bôi hoàn tự cưỡng, Mạc giao nhật nhật khổ tư gia.
Dịch nghĩa
Từ khi lưu lạc quê người đến nay, Bấm đốt ngón tay tính ra tiết thanh minh đã mấy lần rồi. Xa nhà nghìn dặm không săn sóc phần mộ tổ tiên được, Mười năm qua bà con thân thích đã tiêu tán hết. Tạnh cơn mưa mây, trời chợt sáng, Hoa đồ mi đã quá nửa chừng xuân. Hãy cầm lấy chén rượu mà gượng uống, Đừng để ngày ngày phải khổ vì nỗi nhớ nhà.
Thanh Minh (Tác giả: Hồ Chí Minh)
Thanh minh thời tiết vũ phân phân, Lung lý tù nhân dục đoạn hồn. Tá vấn tự do hà xứ hữu, Vệ binh dao chỉ biện công môn.
Dịch nghĩa
Tiết thanh minh mưa phùn dày hạt, Trong ngục, người tù buồn đứt ruột. Ướm hỏi: nơi nào có tự do? Lính gác chỉ tay về phía xa: cửa công đường.
Một số bài thơ Tết Thanh Minh
Thanh Minh là tiết thứ 5 trong 24 khí tiết, thường bắt đầu sau ngày Lập Xuân 45 ngày. Trong dịp Thanh Minh, các gia đình thường thu xếp thời gian ra nghĩa trang để sửa sang mộ phần gia tộc nên với nhiều người, Tết Thanh Minh là ngày con cháu hướng về tổ tiên.
Dưới đây là một số bài thơ Tết Thanh Minh hay và ý nghĩa để chúng ta hướng về nguồn cội, niệm tâm tri ân, bài tỏ lòng thành kính của mình với những người đi trước.
Thanh Minh (Tác giả: Lê Ngọc)
Đến tiết sắm lễ dâng hương Chắp tay vái lạy Tổ Đường anh linh Bởi nay là tiết Thanh Minh Tục trần là dịp ngày lành Đạm Thanh Gần xa nô nức yến oanh Muôn nơi về tạ mộ phần nhớ ơn Lễ bày tay chắp dâng hương Dạ thầm miệng khấn tổ đường quy lai Cầu mong âm giới Thuyền Đài Mộ yên mả ấm lộc tài độ Dương.
Thanh minh (Tác giả: Nguyễn Đình Hưng)
Xuân qua đã nửa chặng đường Mưa phùn, nồm ẩm xin nhường khô khao Mây quang, trời chuyển thanh cao Nhà nhà náo nức bước vào thanh minh Hiếu đền tiên tổ anh linh Thắp nhang, tảo mộ chắp tình cháu con Vơi đi nỗi nhớ mỏi mòn Âm dương xích lại, sắt son tình người Họ hàng ríu rít tiếng cười Hoa Xuân vẫn nở, cuộc đời thêm xuân Ai ơi xin chớ ngại ngần Thanh minh đến, nhớ dành phần về quê.
Nhờ gió đưa lời (Tác giả: Đinh Thị Hiển)
Thanh minh mồng một tháng ba Nay là ngày tết ông bà tổ tiên Mong sao tiên tổ bình yên Ở nơi đất Phật hết phiền hết lo Khi xưa cha mẹ cầu cho Con ngoan cháu giỏi khỏi lo lòng mà Bây giờ con đã thành bà Xuôi chèo mát mái mẹ cha yên lòng Hôm nay con biết nhà trông Nhưng không về được… đành lòng nhìn thôi Xa xôi nhờ gió đưa lời Bởi con lận đận ở nơi xứ người Ông bà cha mẹ thương ơi! Con xin dâng nén hương đời từ tâm Cầu xin nhận tấm lòng trần Ông bà cha mẹ vui an… con mừng
Thanh minh (Tác giả: Hồ Viết Bình)
Hình bóng người xưa vẫn đâu đây Rời xa cõi tạm đến nơi này Thanh minh con cháu về thăm viếng Người hãy yên lòng ngủ giấc say Mây trời lãng đãng che mưa nắng Gió thổi rì rào khúc nhạc hay Thác thiêng phù hộ cho nhân thế Trọn đạo, bình an, sống đủ đầy.
Thanh Minh (Tác giả: Trần Tích)
Ta về quê trong tiết thanh minh Mưa lất phất ngất ngây cỏ biếc Nỗi niềm riêng em ơi có biết Quyện hòa cùng hương vị nhang thơm Đất quê mình Tràn An thân thương Nơi vua Đinh cờ lau dựng nước Huyền ảo mộng Bích Động Tam Cốc Với Cúc Phương nguyên thủy muôn đời Về quê anh non xanh trùng điệp Phúc Am thôn đất tổ quê cha Nơi nuôi dưỡng mầm xanh Trần tộc Dạng danh đời núi Thúy sông Vân.
Tiết Thanh Minh đã gần (Tác giả: Gia Trần)
Thanh minh ở tiết tháng tư tây Lễ hội hàng năm có một ngày Sắm lễ hương thơm dâng kính Tổ Lưu truyền vốn cổ mãi còn hay Quanh năm tất bật tiền cơm áo Cứ đến thanh minh lại đủ đầy Con cháu xa gần về tảo mộ Thanh minh trả nghĩa Tổ Tiên… đây
Cảm tác ngày Thanh Minh (Tác giả: Hương Mrs – Lê)
Em về quê mình trong tiết thanh minh Xuân mướt mát đẫm tình trên cỏ biếc Thắp nén nhang cho Người đã khuất Nhang khói hiện về bao nét mặt thân quen Thanh minh này chỉ có mình em Thay anh thắp nén nhang miền tiên tổ Ở nơi xa em biết anh vẫn nhớ Vẫn biết cúi đầu trong ngày giỗ mẹ cha Về Quê đi anh , thành phố của chúng ta Nét Tràng an vẫn đậm đà tươi mới Ở nơi đây có một người ngóng đợi Mảnh trăng thề len lỏi phía không nhau…
Thanh Minh lại nhớ đến kiều (Tác giả: Nguyễn Đình Cường)
“Thanh minh trong tiết tháng ba” Tố Như chỉ rõ đường xa “dặm trường” Thương cho phận gái má hường Tài sắc Kiều phải trăm đường khổ đau Dẫu cho “ba trăm” năm sau Nỗi đau nhân thế “cả tàu” lệ rơi Nguyễn Du kể chuyện đủ lời “…Tân Thanh” mở lối – ngàn đời… Kiều Oan!
Thanh Minh (Tác giả: Phạm Tự)
Hôm nay vào tiết Thanh minh Âm dương cách biệt nặng tình nhớ thương! Kính lòng thắp nén tâm hương Nhớ người khuất núi, âm dương sum vầy!
Vẫn tha hương (Tác giả: Đồng Kế)
Tiết Thanh Minh cả bầu trời trong sáng Hoa tháng Tư khoe sắc nở trong vườn Bao tiếng chim rộn ràng đang ca hót Bướm đa tình khoe cánh đẹp lang thang Sáng hôm nay các ngả đường náo nức Gái cùng trai như trẩy hội khắp miền Người các nơi về quê làm việc họ Cả xóm làng đi tảo mộ Thanh Minh Biết năm nay em có về không nhỉ Đã bao năm mình chẳng gặp nhau rồi Anh vẫn còn trên bước đường lưu lạc Vẫn không nhà không cửa sống… tha hương!
Thơ viếng thăm mẹ, cha nhân ngày Tết Thanh Minh
Hiếu hạnh không chỉ một nét văn hóa truyền thống mà còn là một nét đẹp lòng người, thể hiện lòng biết ơn và kính trọng đối với những đã khuất. Dưới đây là những bài thơ viếng thăm cha mẹ nhân ngày Tết Thanh Minh hay nhất.
Thanh minh (Tác giả: Hồng Vũ)
Hạ sang vàng nắng khắp trời Nhà không bóng mẹ, lạnh nơi cha ngồi. Nhớ thương, lòng mãi khôn nguôi Thanh minh, cha lại về nơi mẹ nằm Một trời mộng ảo xa xăm Cỏ xanh, hoa trắng, gió thầm thì ru Mẹ thanh thản chốn thiên thu Yên lòng cha chốn phù du cõi trần Trăm năm cõi tạm ân cần Ngàn năm vĩnh viễn mãi gần bên nhau. Mỉm cười xoá hết sầu đau Bên con, bên cháu cha nào cô đơn. Cha là điểm tựa thạch sơn Cây cao, bóng cả mãi còn phủ che. Gió ngàn lay động sơn khê Thoảng theo hương ngát mẹ về bên cha.
Thanh minh viếng thăm cha (Tác giả: Trương Túy Anh)
Con đứng bâng khuâng nhìn con sóng biển Đã đưa cha về ngủ tận nơi đâu? Mấy chục năm rồi đoàn tàu không số Bị quân thù khủng bố xuống biển sâu Nước biển trong xanh đã biến đổi màu Hòa tan máu đỏ của cha, đồng đội Nằm mơ con thấy ngọn sóng bạc đầu Giận dữ dâng trào… bộc phá nổ tung Đồng đội với cha là những anh hùng Sẽ sống mãi cùng non sông đất nước Con nguyện theo cha kiên trung vững bước Dựng xây cơ đồ nước Việt mạnh nguyên Tiết thanh minh con theo những con thuyền Thắp tâm nhang dâng vòng hoa bất tử Thành kính nghiêng mình cầu cha yên nghỉ Về với Tổ tiên nơi cõi thiên đàng.
Viếng mộ mẹ (Tác giả: Dư Kim Bằng)
Thanh Minh trong tiết tháng ba Ngút ngàn hương khói xót xa lệ trào. Con quỳ trước mộ lòng đau Thương đời cơ khổ Mẹ nào than van..! Sinh thời chữ hiếu chu toàn, Vẹn phần chị cả lo toan gia đình. Đã khi Non Nước thanh bình Cha về gặp Mẹ chớm tình trầu cau.. Chưa vơi hương lửa ngọt ngào, Tơ duyên gãy đỗ sầu đau lòng người. Mom sông, bến chợ, xóm đời Khuya hôm, tối sớm, lỗ lời, gánh bưng.. Thân cò dầu dãi gian truân, Suốt đời vất vả tảo tần vì con! Bao năm quý thể hao mòn Bệnh đau Mẹ giấu để con yên lòng.. Vu Lan tháng bảy bão giông, Cài hoa hồng trắng… tấc lòng con đau. Mẹ ơi… Mẹ ở nơi nào? Hiếu tâm chưa vẹn, nghẹn ngào Mẹ ơi..! Con đi cuối đất cùng trời, Đâu rồi dáng Mẹ giữa đời bon chen? Mái tranh, khói bếp, ánh đèn Cơm hương, canh vị thân quen đâu còn..! Ơn Người tựa biển tựa non, Mẹ ơi… Ghi khắc tim con trọn đời! Thành tâm gửi viếng mộ Người “Chân ngôn cửu tự” vạn đời viên dung..!
Lễ Thanh Minh (Tác giả: Phạm Quang Thu)
Con về dự Lễ Thanh Minh Con về như thể Tâm Linh gọi về Mộ phần Bố nở ven đê Hoa xuyến chi để con tê tái buồn Bố ơi, sấm chớp đầu nguồn Bố ơi, mưa nắng, trăng luông giãi dầu Con gọi Bố mãi thấy đâu Bố đi xa cả nhà sầu Bố ơi Nén nhang con thắp cho Người Cỏ xanh con đắp hồn người ấm thêm Bố ơi, mãi mãi cõi tiên Chiều nay vạt nắng đậu trên mộ vàng!
Bên mộ mẹ cha (Tác giả: Ba Phi Nguyen)
Thanh minh trong tiết tháng ba Chúng con về viếng Mẹ – Cha mộ phần Khói hương lan toả bụi trần Người về cực lạc muôn phần nhớ thương Đôi đường cách trở âm dương Tình sâu nghĩa nặng vấn vương muôn đời Công Cha như núi cao vời Nghĩa Mẹ như nước biển khơi dạt dào Trả ơn Cha – Mẹ được bao? Cho tròn chữ hiếu nhường nào con ghi!
Hiếu đạo luôn giữ vai trò quan trọng trong tâm hồn của người Việt, khiến chúng ta luôn gắn kết với những người thân trong gia đình, kính trọng và biết ơn cha mẹ, ông bà, tổ tiên của mình. Mong rằng thông qua những bài thơ Thanh Minh trong tiết tháng 3 hay và ý nghĩa trên đây sẽ giúp bạn có được phút giây thư giãn, an yên.
Đừng quên theo dõi voh.com.vn – mục Sống đẹp để cập nhật liên tục những kiến thức mới nhất, hấp dẫn nhất.
