Wiersz „Schyłek wieku” autorstwa Wisławy Szymborskiej pochodzi z wydanego w 1986 roku tomiku poezji „Ludzie na moście”. Utwór napisany został pod koniec XX wieku i utrzymany jest w pesymistycznym, dekadenckim nastroju. Stanowi swego rodzaju gorzkie podsumowanie stulecia połączone z chłodną analizą minionych dziejów.
Spis treści
- Schyłek wieku – analiza wiersza i środki stylistyczne
- Schyłek wieku – interpretacja wiersza
Schyłek wieku – analiza wiersza i środki stylistyczne
Wiersz Szymborskiej należy do liryki bezpośredniej, o czym świadczą właściwe zaimki osobowe („spytał mnie w liście ktoś”) oraz czasowniki w pierwszej osobie liczby pojedynczej („ja zamierzałam spytać”). Podmiot liryczny snuje refleksje nad przemijającym wiekiem XX. Z tego powodu dzieło zaliczyć można również do liryki refleksyjno-filozoficznej.
Utwór ma nieregularną budowę. Składa się z dwunastu strof, z których pierwsza liczy pięć wersów, druga, piąta, dziesiąta i dwunasta po cztery wersy, trzecia i ósma po dwa, czwarta trzy, piąta cztery, szósta, siódma, dziewiąta i jedenasta po trzy. Liczba sylab waha się od jedynie trzech do aż dwunastu. W tekście nie pojawiają się rymy. Z tego względu dzieło to można nazwać również wierszem białym.
Warstwa stylistyczna utworu jest niezwykle rozbudowana. Znaleźć w nim można przede wszystkim epitety („krok chwiejny”; „ciemną słodycz”), metafory („Miało się mieć ku wiośnie”; „Nadzieja / to już nie jest ta młoda dziewczyna”), anafory („Miało się”; „Już”), porównanie („Znowu i tak jak zawsze”), personifikacje („nasz XX wiek, / […] / lata ma policzone, / krok chwiejny, / oddech krótki”; „Prawda szybciej od kłamstwa / miała dobiegać do celu”), przerzutnie („Miało się kilka nieszczęść / nie przydarzać już”; „W poważaniu być miała / bezbronność bezbronnych”), aliteracje („Miało się mieć”; „bezbronność bezbronnych”), powtórzenia (w wierszu wielokrotnie pojawia się odmieniony w różnych formach wyraz „mieć”) oraz enumeracje, czyli wyliczenia („lata ma policzone, / krok chwiejny, / oddech krótki”; „wojna / i głód, i tak dalej”).
Schyłek wieku – interpretacja wiersza
Wiersz „Schyłek wieku” stanowi refleksję nad mijającym XX wiekiem. Utwór utrzymany jest w niezwykle pesymistycznym tonie. Autorka w wymowny sposób podkreśla to poprzez personifikację całego stulecia. Przypomina ono starca, który „lata ma policzone, / krok chwiejny, / oddech krótki”.
Szymborska oddaje ogólnoludzkie głębokie rozczarowanie wiekiem, który miał być o wiele lepszy od poprzednich. Smutno zauważa, że i tak „już tego dowieść nie zdąży”. W międzyczasie wydarzyło się zbyt wiele zła w postaci wojen i okrucieństwa, które na zawsze pozostawią piętno na kartach historii. Niemożliwym jest, aby w ciągu zaledwie kilku ostatnich lat dwudziestego wieku zupełnie je naprawić. Nie da się w prosty sposób odpokutować win i wyrządzonych szkód.
Poetka wielokrotnie podkreśla, że coś „miało” mieć miejsce, jednak w zderzeniu z rzeczywistością okazało się to tylko zwykłym planem lub jedynie marzeniem. Wszelkie prognozy o pokoju, wolnym świecie stały się zagłuszone przez niewyobrażalnie ogromne konflikty zbrojne. Czasy miłości i przyjaźni zastąpione zostały samotnością i nieufnością. Dobrobyt został wyparty przez wyzysk oraz kłamliwe ideologie czy doktryny, takie jak komunizm oraz faszyzm. Śmiech przeradzał się w strach. Wszystko, co „miało” okazać się dobre i sprzyjające rozwojowi, tak naprawdę prowadziło do upadku całego świata.
Przeczytaj także: Monolog dla Kasandry – interpretacja
Aktualizacja: 2024-06-27 21:34:22.
Staramy się by nasze opracowania były wolne od błędów, te jednak się zdarzają. Jeśli widzisz błąd w tekście, zgłoś go nam wraz z linkiem lub wyślij maila: [email protected]. Bardzo dziękujemy.
