Chủ nghĩa hưởng lạc – Epicureanism là một học thuyết triết học được xây dựng bởi triết gia người Hy Lạp, Epicurus. Theo lời dạy của ông, bạn chỉ có thể đạt được những điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống thông qua niềm vui và việc trốn tránh nỗi đau.
Chủ nghĩa hưởng lạc là gì?
Chủ nghĩa hưởng lạc là một học thuyết triết học khuyên rằng bạn có thể có một cuộc sống tốt chỉ bằng niềm vui và việc trốn tránh nỗi đau.
“Không thể sống một cuộc sống dễ chịu nếu không sống một cách khôn ngoan, tốt đẹp và công bằng, và không thể sống một cách khôn ngoan, tốt đẹp và công bằng nếu không sống một cuộc sống dễ chịu.” – Epicurus.
Trường phái triết học cổ đại được xây dựng bởi triết gia Hy Lạp Epicurus (341 – 270 trước Công Nguyên) được ám chỉ là Chủ nghĩa hưởng lạc. Hệ thống triết học này đã bắt đầu thách thức Chủ nghĩa Platon. Sau này, đối thủ chính là Chủ nghĩa Khắc kỷ. Khái niệm này trở nên phổ biến vào cuối thời kỳ Hy Lạp hóa và suốt cả thời trị vì của các hoàng đế La Mã.
Những lời dạy chính của Chủ nghĩa hưởng lạc chính là niềm vui mang lại những điều tốt đẹp nhất trong cuộc sống. Vì vậy, mục đích chính của chúng ta trong cuộc sống phải là theo đuổi niềm vui. Đạo đức của Chủ nghĩa hưởng lạc dựa trên một tập hợp các giá trị khoái lạc. Mục tiêu cơ bản của triết lý này liên quan đến niềm vui và nỗi đau. Hãy tìm kiếm niềm vui lớn nhất và tránh nỗi đau bằng mọi giá.
Vì vậy, theo lời dạy của học thuyết này, một người sẽ có được niềm vui lớn nhất khi anh ta có hoàn toàn loại bỏ mọi nỗi đau thể chất lẫn tinh thần.
Định nghĩa Epicurean
Người theo chủ nghĩa hưởng lạc – Epicureanism được gọi là Epicurean.
Chúng ta hãy nghiên cứu các định nghĩa của ‘Epicurean’ được đưa ra bởi những từ điển uy tín nhất.
• Trong Từ điển của Người học Oxford , Epicurean là “việc rất thích thú với mọi thứ, đặc biệt là đồ ăn thức uống và tận hưởng chính mình”.
• Từ điển Cambridge gợi ý định nghĩa sau đây về Epicurean – “niềm vui từ đồ ăn thức uống chất lượng cao.”
• Merriam Webster đã định nghĩa Epicurean “thuộc hoặc liên quan đến triết gia Epicurus hoặc Chủ nghĩa hưởng lạc.”
• Theo Từ điển Collins, “tận tâm với những thú vui nhục dục, đặc biệt là đồ ăn thức uống; theo chủ nghĩa khoái lạc.”
Ví dụ về Chủ nghĩa hưởng lạc
Hầu hết nhưng định nghĩa được cung cấp trong những cuốn từ điển hiện đại mà chúng ta đã nghiên cứu ở phần trước là những hiểu lầm về Chủ nghĩa hưởng lạc. Nó là một học thuyết cổ đại và hầu hết những công trình của Epicurus đã thất lạc. Mặc dù ông đã biên soạn hàng trăm tài liệu nhưng chỉ một số bức thư của Epicurus thì được tìm thấy.
Những công trình của ông được những tín đồ của triết lý miêu tả lại, nhưng vẫn còn một lỗ hổng lớn tồn tại trong những gì ông đã dạy chính xác cho các đệ tử của mình. Cuộc đời và Quan điểm của Các nhà triết học Lỗi lạc được biên soạn bởi người viết tiểu sử tên Diogenes Laërtius đưa ra một số điểm nổi bật về cuộc đời và các nguyên tắc của Epicurus. Chúng ta cũng có ý tưởng về những lời dạy của Epicurean trong cuốn sách Thư gửi Menoeceus, một tập hợp các bức thư gửi cho một đệ tử. Chủ nghĩa hưởng lạc cũng có thể được nghiên cứu từ Thư gửi Herodotus do Epicurus viết. Đó là phần giới thiệu về học thuyết của ông được các đệ tử của ông coi là “Bản tóm tắt nhỏ”.
Trong thời đại hiện đại ngày nay, nhiều người sẽ liên tưởng đến một cuộc sống xa xỉ, ăn đồ ăn ngon, uống rượu đắt, và quan hệ một cách tự do như một ví dụ của Chủ nghĩa hưởng lạc, nhưng sự thật không phải vậy. Mặc dù Chủ nghĩa hưởng lạc mà một hình thức của việc hưởng thụ nhưng nó không khuyên tín đồ nên trải nghiệm những thú vui về mặt thể chất.
![[ToMo] Chủ Nghĩa Hưởng Lạc - Epicureanism Là Gì - Định Nghĩa, Lời Dạy, Ví Dụ Và Những Sự Thật - YBOX](https://thoitietviet.edu.vn/wp-content/uploads/2026/03/huong-lac-la-gi.jpg)
Mặt khác, việc sống một cuộc sống khiêm tốn cùng nhiều người bạn, tự suy ngẫm, sống cho thời điểm hiện tại mà không đau khổ mới là những ví dụ của Chủ nghĩa hưởng lạc.
Trường phái của học thuyết hưởng lạc đã phân loại niềm vui thành hai nhóm riêng biệt –
-
Niềm vui của cơ thể
-
Niềm vui của tâm trí
Epicurus tin rằng bản thân sự ham muốn đã là đau đớn. Niềm vui lớn nhất sẽ đến từ việc loại bỏ tất cả những thú vui vật chất và tinh thần như vậy.
Hơn nữa, Epicurus còn khẳng định có ba loại ham muốn của con người.
1. Tự nhiên và cần thiết
Thức ăn, chỗ ở và quần áo là những ví dụ của loại đầu tiên này.
2. Tự nhiên nhưng không cần thiết
Ví dụ, khi đói bạn sẽ muốn ăn một số món ăn ngon tuyệt vời. Đó là mong muốn tự nhiên nhưng không nhất thiết bạn phải có.
3. Không tự nhiên và không cần thiết
Có những ham muốn không phải bẩm sinh đối với chúng ta. Chẳng hạn như mong muốn nổi tiếng và giàu có. Đây là những ham muốn không bao giờ được thỏa mãn. Bạn sẽ chỉ càng ngày càng cần nhiều hơn những thứ đó.
Theo Chủ nghĩa hưởng lạc, bạn chỉ cần thực hiện loại mong muốn đầu tiên, những ham muốn tự nhiên và cần thiết. Chỉ khi đó bạn mới đạt được aponia – sự vắng mặt của nỗi đau thể xác và ataraxia – sự vắng mặt của rối loạn tinh thần, những điều sẽ mang lại cho bạn niềm hạnh phúc lớn nhất. Loại ham muốn thứ hai và thứ ba sẽ chỉ mang đến cho bạn nỗi đau và sự bất mãn trong cuộc sống.
Những niềm tin/bài học về Chủ nghĩa hưởng lạc
Chủ nghĩa hưởng lạc ủng hộ việc đạt được hình thức hạnh phúc cao nhất và sống một cuộc sống hạnh phúc. Epicurus đã thành lập một cộng đồng mà ông gọi là Khu vườn.
Ông mua căn nhà xinh đẹp có vườn này, cách xa thành phố và sự ồn ào. Đó là một ngôi nhà yên bình nơi ông sống cùng những người bạn cũng là tín đồ của mình. Trong không gian riêng tư này, ông cùng bạn bè mình đã thảo luận về những ý tưởng và dành thời gian bên nhau.
Chủ nghĩa hưởng lạc cực kỳ phổ biến ở Hy Lạp cổ đại và cả ở Đế chế La Mã. Nó đã thống trị trong khoảng 600 năm! Sau đó lụi tàn cùng với sự trỗi dậy của Cơ-đốc giáo.
Dưới đây là những niềm tin chính của triết học Chủ nghĩa hưởng lạc.
-
Nhấn mạnh những niềm vui của tâm trí và chỉ tìm kiếm những niềm vui tự nhiên và cần thiết.
-
Hãy tránh mọi ham muốn trái tự nhiên bằng mọi giá. Hãy tránh xa chuyện của người khác. Đừng tham gia vào chính trị nếu không lòng ham muốn quyền lực sẽ khiến bạn mất bình yên.
-
Muốn tránh đau khổ và tìm kiếm niềm vui là bẩm sinh. Tuy nhiên, bằng nỗi đau, Epicurus không chỉ biểu thị nỗi đau về thể xác. Ông cho rằng nỗi đau là bất kỳ cảm giác tiêu cực khó chịu nào ảnh hưởng đến sự an tâm của chúng ta.
-
Khế ước xã hội Chủ nghĩa hưởng lạc là một “lời cam kết về sự hữu ích có đi có lại để không làm tổn hại lẫn nhau cũng như không bị tổn hại”.
-
Đừng theo đuổi danh vọng và giàu sang.
-
Tìm kiếm tình bạn tốt và hỗ trợ.
-
Những người theo Chủ nghĩa hưởng lạc cho rằng hầu hết mọi người đều có niềm tin sai lầm rằng mọi ấn tượng giác quan đều không đúng sự thật. Bởi vì những người theo Chủ nghĩa hưởng lạc cho rằng mọi ấn tượng giác quan đều thực sự đúng.
-
Niềm tin vào sức mạnh siêu nhiên có thể mang lại sự sợ hãi, vì vậy hãy loại bỏ niềm tin đó.
-
Tránh bước vào hôn nhân hoặc những mối quan hệ yêu đương say đắm nếu không nó sẽ gây đau khổ.
-
Triết gia theo Chủ nghĩa hưởng lạc nói rằng cuộc sống là một “món quà cay đắng”.
-
Áp dụng kiến thức và lý trí khi đưa ra quyết định. Nó sẽ dẫn đến niềm vui.
-
Sống đơn giản và bình yên. Đừng giữ nỗi sợ hãi và lo lắng trong tâm trí.
-
Chủ nghĩa hưởng lạc tin vào khái niệm linh hồn nhưng họ tin rằng nó cũng có thể chết giống như cơ thể chúng ta.
-
Khái niệm về thế giới bên kia đã bị bác bỏ trong lý thuyết Chủ nghĩa hưởng lạc và nó hướng dẫn chúng ta loại bỏ nỗi sợ hãi về cái chết. Triết lý về Chủ nghĩa Hưởng lạc cho rằng cái chết không có cảm giác gì nên không cần phải sợ hãi về nó. “Cái chết chẳng là gì đối với chúng ta; vì cái gì tan biến thì không có cảm giác, và cái gì không có cảm giác thì chẳng là gì đối với chúng ta.”
![[ToMo] Chủ Nghĩa Hưởng Lạc - Epicureanism Là Gì - Định Nghĩa, Lời Dạy, Ví Dụ Và Những Sự Thật - YBOX](https://thoitietviet.edu.vn/wp-content/uploads/2026/03/huong-lac-la-gi-1.jpg)
Chủ nghĩa hưởng lạc kết hợp một số học thuyết triết học lớn:
•Siêu hình học
Chủ nghĩa hưởng lạc tin vào lý thuyết nguyên tử. Thế giới được tạo thành từ các nguyên tử và nó tuân theo các quy luật tự nhiên. Không có gì gọi là kiếp sau.
• Thần học
Thần tồn tại. Nhưng họ không quan tâm đến chúng ta. Vì vậy, chúng ta không nên bận tâm về họ. Sự sợ hãi về các vị thần phải được loại bỏ.
• Tri thức luận
Sự thật lớn nhất chiếm ưu thế trong cách tâm trí con người cảm nhận thế giới.
Chủ nghĩa hưởng lạc và Chủ nghĩa khắc kỷ
Có một số khác biệt lớn giữa hai trường phái triết học lâu đời này. Bạn cũng có thể rút ra một vài điểm tương đồng giữa hai khái niệm này.
Hãy so sánh hai trường phái suy nghĩ. Chắc hẳn phải có một số hiểu biết sâu sắc vô giá trong cả hai triết lý này hoặc tại sao chúng lại thu hút được nhiều sự chú ý của công chúng đến vậy? Tại sao những học thuyết triết học này vẫn được nói đến nhiều như vậy?
![[ToMo] Chủ Nghĩa Hưởng Lạc - Epicureanism Là Gì - Định Nghĩa, Lời Dạy, Ví Dụ Và Những Sự Thật - YBOX](https://thoitietviet.edu.vn/wp-content/uploads/2026/03/huong-lac-la-gi-2.jpg)
Chúng ta hãy tìm hiểu những điểm tương đồng và khác biệt giữa các học thuyết chính của hai trường phái.
Điểm giống nhau – Chủ nghĩa hưởng lạc và Chủ nghĩa khắc kỷ
1. Cả hai đều là triết học Hy Lạp có nguồn gốc từ Athens, Hy Lạp.
2. Chủ nghĩa hưởng lạc gợi ý nên sống một cuộc sống đơn giản với bạn bè trong khi quan điểm của Chủ nghĩa khắc kỷ là chấp nhận cuộc sống như nó vốn có. Vì vậy, cả hai trường phái này đều đưa ra những cách tránh đau khổ trong cuộc sống vì điều tốt đẹp nhất.
3. Chủ nghĩa hưởng lạc và Chủ nghĩa khắc kỷ đều cảnh báo về việc sống một cuộc sống ham mê lạc thú quá mức.
4. Cả hai triết lý đều hướng tới một cuộc sống tốt đẹp.
5. Những người theo Chủ nghĩa khắc kỷ coi đức hạnh là yếu tố chính trong cuộc sống. Trường phái hưởng lạc cũng công nhận đức hạnh là một cách hữu ích để sống một cuộc sống dễ chịu.
Điểm khác nhau – Chủ nghĩa hưởng lạc và Chủ nghĩa khắc kỷ
Chủ nghĩa hưởng lạcChủ nghĩa khắc kỷNgười sáng lậpEpicurus xứ SamosZeno xứ Citium Triết lýThực hành 4 đức tính Khắc kỷ – Trí tuệ, Công bằng, Dũng cảm và Điều độ mang lại hạnh phúcHệ tư tưởngDuy vậtDuy tâmNiềm tinNhững người theo Chủ nghĩa khắc kỷ cho rằng số phận quyết định mọi thứKhái niệmChỉ có những hạt nguyên tử và không gian trốngNguyên tắc của người sáng lập